Bergen: kunstzinnig van buiten, verdeeld van binnen

Expositie Aat Veldhoen.

Het Noord-Hollandse Bergen staat sinds jaar en dag bekend als ‘kunstenaarsdorp’. Vele kunstenaars zijn in het plaatsje neergestreken en hebben, ieder op hun eigen manier, hun sporen achtergelaten. Met de kunstzinnige uitstraling zit het wel snor in Bergen, maar tussen de kunstenaars onderling botert het niet altijd even goed.

Kunstenaarsdorp

Vanaf het jaar 1900 draagt dit dorp de stempel ‘kunstenaarsdorp’ met zich mee. Vele kunstenaars, maar ook architecten hebben de weg naar dit dorp gevonden. Dat zorgde er niet alleen voor dat het dorp op die momenten kunst ademde, want ook nu is de erfenis van de verschillende kunstenaars nog altijd te zien en te voelen. Zo ook in Museum Kranenburgh, dat zich net buiten de dorpskern bevindt. Dat zijn van die typische bezienswaardigheden, die je gezien moét hebben als je een bezoek hebt gebracht aan Bergen. Mijn bezoek aan dit museum viel echter nog bijna in duigen. Bij aankomst werd er nét een plakkaat op het toegangshek geplakt met daarop de volgende tekst: ‘Museum Kranenburgh is gesloten t/m 31 maart 2020’. De schrik sloeg me logischerwijs om het hart, maar uiteindelijk kreeg ik een bijzondere titel achter mijn naam, namelijk: de laatste Kranenburgh-bezoeker vóór de sluiting omtrent het coronavirus. Medewerkers van het museum streken namelijk met de hand over hun hart toen ik vertelde dat ik vanuit Tilburg speciaal de reis naar Bergen gemaakt had voor een sfeerimpressie. Ik mocht het museum uiteindelijk tóch bezoeken. Op dat moment was er een expositie te zien van Aat Veldhoen over levenskunst. Na afloop heb ik even een praatje gemaakt met twee vrijwilligers van het museum over de huidige situatie. Zo was er een daling te zien in het aantal bezoekers volgens vrijwilligster Elise. ‘’We hebben vanaf 11.00 uur slechts 45 bezoekers over de vloer gehad. Normaal ligt dat aantal rond de 150 á 200.’’ Elise en haar collega werden uiteindelijk enigszins verrast met het besluit om dicht te gaan die dag, omdat de sluiting eigenlijk voor zaterdag 14 maart gepland stond. ‘’Het is uiteindelijk wat het is, we moeten met de stroom mee gaan’’, aldus Elise. Haar collega vult aan: ‘’Uiteindelijk zijn het allemaal luxeproblemen en daar komen we wel weer uit.’’ Met name de expositie van Veldhoen scheen erg populair te zijn.

Veel kunst, maar (te) weinig cohesie

Na het bezoek aan Museum Kranenburgh heb ik nuchtere visie ingeruild voor een kunstzinnige visie. Dat Bergen kunst uitstraalt, was me nu duidelijk en hier wilde ik meer van weten. Zo stuitte ik op een expositie midden in het centrum van Bergen. Op het eerste gezicht had het veel weg van een pop-up tentoonstelling. Aldaar ontmoet ik kunstenares,  tevens initiatiefnemer van de expositie, Judith van Lunsen. Ze vertelt mij dat het pand, oorspronkelijk van de ABN-AMRO, gekocht is door de Lidl en dat zij daar nu tijdelijk gebruik van mag maken. Dat ‘tijdelijk’ is inmiddels al voor zo’n anderhalf jaar. Van Lunsen: ‘’Ik ben allang blij dat ik het pand kan gebruiken, dat vindt Lidl ook geweldig. Dan gebeurt er namelijk wat in het dorp, dan is er röhring.’’ Haar enthousiasme werkt aanstekelijk en getuigt van het feit dat ze op haar plek zit in Bergen. Echter kan het volgens haar nog wel beter op het gebied van verbinding. ‘’Op dit moment is het een beetje versnipperd in Bergen’’, zegt van Lunsen. ‘’Ik ben ik bijvoorbeeld en Kranenburgh is Kranenburgh.’’ Als mensen naar het dorp komen, dan bezoeken ze de verschillende kunstzinnige plekjes wel, maar Van Lunsen ziet liever een soort ‘kunstroute’ uitgestippeld worden. ‘’De gemeente koketteert een beetje met kunstenaarsdorp Bergen. Dat kan je doen, maar je kan ook helpen door bijvoorbeeld financiële ondersteuning of het creëren van meer publiciteit’’, vertelt Van Lunsen. ‘’Dat gebeurt op dit moment helemaal niet. Ik moet als kunstenares zelfs betalen om onderdeel te zijn van de Kunst10Daagse.’’

Ook media signaleren gebrek aan cohesie

Het probleem omtrent de verbinding tussen de verschillende kunstgroeperingen is ook bekend bij Harry Steunenberg, uitgever van ‘Flessenpost uit Bergen’.  Hij merkt dat er een zekere afstand bestaat tussen de kunstgezinde Bergenaren. ‘’De bakkers of de middenstanders gaan gemoedelijker met elkaar om dan bijvoorbeeld de galeries, die elkaar het licht in de ogen niet gunnen’’, zegt Steunenberg. ‘’Dat vind ik iets raars, want als je een kunstenaarsdorp wil zijn, dan is het mooi als je één front vormt.’’ Volgens de uitgever is dit al een lange tijd een drama. Hij kan daarnaast niet echt de vinger op de zere plek leggen als het gaat om de oorzaak van dit probleem. Steunenberg besloot daarentegen om de handen uit de mouwen te steken. Hij gooide namelijk Flessenpost in de strijd. ‘’In het najaar breng ik een tabloid uit van 64 pagina’s. Ik heb toen voorgesteld om een katern te maken, waarin de verschillende serieuze galeries aan bod komen en waar een wandelroute te zien is’’, vertelt Steunenberg. ‘’Sinds jaar en dag ontstaat er echter een onderlinge discussie tussen die verschillende partijen. Het is me een jaar gelukt om het rond te krijgen, maar daarna is het in elkaar gestort. Ik krijg die koppen simpelweg niet één kant op.’’ Steunenberg is inmiddels gestopt met de bemiddeling tussen beide partijen. Hij heeft hiermee de deur echter niet helemaal in het slot gegooid. Steunenberg: ‘’In een meeting heb ik aangegeven, dat ik het bemiddelen opgeef. Als men het álsnog wil, dan moeten ze dat onderling regelen. Ik heb gewoon een mooi portal in de aanbieding, maar het initiatief ligt niet meer bij mij.’’

Reageer op dit artikel