Borger houdt vast aan traditiegetrouw oud

Je waant je bijna in China als je het, overigens typisch blauwe, straatnaambordje bij de Tourist Information in Borger ziet. Chinezen zullen weten wat er staat: ‘kom binnen voor meer informatie’. Dit allemaal voor de hunebedden, waar het Drentse dorp bekend om staat. Toch zijn er op straat geen Chinezen te bekennen, alleen ouderen en een paar verdwaalde jongeren die chillen in de slechts enkele meters lange winkelstraat.

Het dorp is klein en telt ongeveer 4000 inwoners. Bij aankomst vallen de hoeveelheid rotondes op, en daarmee ook het aantal vrachtwagens dat deze 7 ‘hindernissen’ te lijf moet gaan om door het dorp heen te rijden. Want ja, dat is de snelste route. De grootste en tevens belangrijkste straat van het dorp, genaamd de Hoofdweg, is dan ook het middelpunt. De lange weg wordt in het midden gescheiden door – hoe kan het ook anders – een rotonde. Aan de ene zijde van de Hoofdweg zijn de winkels gevestigd. Aan de andere kant staat een massale hervormde kerk, die nu overigens als cultuurpodium met een horecagelegenheid dient.

Gebrek aan jongeren
Meer heeft het dorp ook niet nodig, zo lijkt het. De vergrijzing slaat hier flink toe. “Bijna iedereen is hier 65+,” vertelt Jorien Roos van de lokale Tourist Information. Zij is dertig jaar geleden vanuit Rotterdam naar het pittoreske dorpje verhuisd. Een plek waar de kerkklok op zaterdagmiddag vier uur nog steeds luidt om aan te geven dat de werkdag voor de boeren erop zit. “De jongeren trekken massaal weg. Er is wel een basisschool, maar voor het voortgezet onderwijs en verder moet je echt naar Assen of Emmen.” Op straat zijn er dan ook weinig jongeren te zien. Over het algemeen lopen er vrij weinig mensen buiten. Alleen rond de kerk is het rumoerig, want daar op het dorpsplein wordt met man en macht een partytent, muziekinstallaties en een podium opgezet. En dat allemaal voor hét dorpsfeest van Borger.

Veel jongeren zullen daar overigens niet komen. Niet alleen zijn zij vertrokken uit het dorp omdat er geen opleidingsinstituut is, ook is er vrijwel geen werkgelegenheid. Dat zie je in het straatbeeld terug. Rondom de grootste straat van Borger zit een grote Albert Heijn, een Etos en een lokale ‘Kwalitaria’, een vernoeming van een cafetaria. Voor bijbaantjes is dit leuk, maar jongeren kunnen hier niet hun brood mee verdienen. “Wat er achterblijft in het dorp zijn oudere mensen en minder tot niet opgeleide mensen,” laat Roos weten. Dat merk je. Ze noemt het voorbeeld dat mensen de taal minder goed beheersen en dus lastiger te begrijpen zijn.

Traditie
Toch is Borger niet altijd zo stil geweest. Naast dat er ’s zomers hordes toeristen zich vergapen aan de hunebedden, was er vroeger veel meer te doen in het dorpje. “Zo was er nog een kroeg,” vertelt inwoner Flip Bultje. “Ik hoor nu om mij heen dat veel mensen behoefte hebben aan bruin cafe of kroeg. Maar niemand heeft nog het initiatief genomen om er eentje op te starten.” Daarnaast valt het ook erg op dat, hoe oud de hunebedden ook mogen zijn, in Borger zelf vrijwel geen oude gebouwen te vinden zijn. Dit omdat een gedeelte ‘grootste’ straat meerdere keren in de jaren ’50 is afgebrand.

Toch zijn de oude tradities in het dorp goed bewaard gebleven. Of dat ligt aan de oude mensen die het blijven doen zoals ze het altijd gewend zijn of iets anders, is niet duidelijk. Het luiden van de kerkklok op zaterdag is één opvallend ding. Het ‘duivels rooster’ dat naast de kerk ligt, is overigens ook apart. Het rooster bestaat uit ijzeren spijlen waar wij als mens ‘gewoon’ over kunnen lopen. “Als de duivel er echter overheen loopt, dan zakt hij er doorheen. Zo dacht men vroeger,” vertelt Roos. Aangezien het duivels rooster er nog steeds ligt, zullen de inwoners de duivel vast willen weren van de alcohol die in de verbouwde kerk te verkrijgen is.

Borger lijkt zich niet echt te bekommeren over het feit dat er vrijwel alleen oudere mensen achterblijven in het dorp. “Het is nou eenmaal iets wat overal op het platteland gebeurt,” zegt Bultje. Het Drentse dorpje, wat je overigens van de een naar de andere kant in een half uur kunt doorlopen, zal dus voorlopig ook wel zo stil blijven. Het overheersende geluid van de vrachtwagens die je continu voorbij hoort rijden over de weg, zal hier uiteraard het enige ‘geluidsoverlast’ zijn.

Reageer op dit artikel