Bridge: Topsport of bezigheid voor bejaarden?

Bridge is de vierde meest gespeelde teamsport van Nederland. Het kaartspel wordt door ruim 100.000 mensen in clubverband gespeeld en de Nederlandse bridgeteams horen bij de top van de wereld. Toch heeft bridge een imagoprobleem, dat de toekomst van de bridgesport in Nederland in gevaar kan brengen.

Theseus
Op de Bredaseweg in Tilburg vind je Denksportcentrum Theseus, thuis van de gelijknamige bridgeclub. Als je binnentreedt voel je direct de huiselijke sfeer om je heen. Er staan verdeeld over de ruimte houten sta- en zittafels. Op een van deze tafels staat een schaakbord, want er wordt hier niet alleen gebridget. De wat donkere bruinige kleuren geven een warm gevoel. Achter de bar, die in het midden van de ruimte staat, staat cafe-eigenaar Nils Meeuwissen, die je direct welkom heet.

In de kamer links van de bar wordt gebridget. “Het is vandaag erg rustig”, zegt Meeuwissen, “Gisteren werd hier de parencompetitie van het district gespeeld, dan komen er de dag erna vaak minder spelers.” In totaal zitten er tien paren (twintig spelers) aan vijf tafels, onder het genot van een drankje, te kaarten. Wat misschien nog het meest opvallend is, is de leeftijd van de spelers. Bridgen wordt door veel mensen gezien als een bejaardensport, maar hier is een mix van verschillende leeftijden te vinden, van twintigers tot zestigers of zeventigers.

 Ze hebben in het begin weinig oog voor de vreemdeling, die ze nu al een aantal minuten staat te observeren. Een jongedame van in de twintig kijkt een keer om en glimlacht, waarna ze zich weer richt op haar medespelers. Rechts voor in de kamer staat een lege tafel met daarop en tafelkleed en alle benodigdheden om te bridgen: een kaarthouder met daarin 4 setjes speelkaarten van een stok, een rekje met biedkaarten een rekenmachine.

De huiskamersfeer bij Theseus

Meeuwissen vertelt wat meer over de club: “Theseus was vroeger een studentenvereniging. Dit is dan ook de reden dat er nu nog steeds veel jongere spelers en studenten hier spelen. Ook hebben we vroeger een aantal jeugdspelers gehad, die nu bij de Nederlandse top behoren. Daarnaast wordt hier ook de districtscompetitie gespeeld, waardoor spelers van heel de regio hier komen. Vaak komen er dan 72 mensen over de vloer.”

Maar wat maakt bridgen nou zo leuk? Meeuwissen: “Het is een uitdagend spel. Je moet constant slim denken en je concentratie erbij houden, maar tegelijkertijd is het voor veel mensen ook een gezelschapsspel. Er wordt onder het genot van een drankje gespeeld en tijdens het spel wordt er ook lekker gekletst.” Wel kent het spel een instapdrempel: “Bridgen is geen sport die je zomaar eventjes kan beoefenen. Er zit een duidelijke leercurve in, vooral bij het bieden. Veel bridgeclubs en de bridgebond bieden dan ook betaalde cursussen aan, die je de basis leren, zodat je begrijpt hoe het spel gespeeld wordt. Daarnaast moet je natuurlijk iemand vinden waarmee je een paar kunt vormen en waarmee je vast kan spelen.”

Bridge voor Dummies
Bridgen is, zoals hierboven vermeld, een ingewikkelde sport. Het spel wordt in paren of in viertallen gespeeld. Het spelen in paren is de makkelijkste vorm van bridgen. Het spel begint met het delen van de kaarten. Iedere speler krijgt 13 kaarten en de paren zitten tegenover elkaar aan tafel.

Dan begint het bieden. Wanneer een speler denkt meer dan zeven slagen te kunnen winnen (een slag is  een ronde waarin elke speler één kaart opgooit. Je wint de slag door de beste kaart op te gooien). Wanneer je wilt bieden pak je een biedkaart uit het bakje dat op tafel staat. Je geeft met je bod ook aan welke soort (op volgorde van sterkte: klaveren, ruiten, harten, schoppen) je troef wil maken. Met een troefkaart win je altijd de hand, zolang je de hoogste gespeelde troefkaart hebt. Naast de vier troeven kan je ook nog ‘sans atout’ bieden, dan is er geen troef (En daarom moeilijker te winnen). Daarnaast kun je nog aangeven hoeveel slagen je denkt te halen (bij 1 denk je zeven slagen te halen, bij 2 acht etc.). Voorbeeld: wanneer je 2 harten biedt, denk je acht slagen te kunnen halen wanneer harten troef is. De speler met het hoogste bod wordt de leider genoemd en moet nu proberen het contract (winnende bod) te behalen met behulp van de kaarten van zijn partner.

Dan begint het spelen. De partner van de leider legt zijn kaarten open neer op tafel, zodat alle spelers kunnen zien welke kaarten hij of zij speelt. De speler links van de leider komt uit (legt de eerste kaart op tafel). De leider speelt met zijn eigen kaarten, maar geeft ook aan welke kaart zijn partner speelt. Belangrijk is om kleur te bekennen (Als iemand bijvoorbeeld klaveren uitkomt, moet je zelf ook klaveren spelen als je die hebt). Als een slag is gespeeld pakken de spelers hun kaarten weer terug en leggen ze ondersteboven bij zich (waarbij je duidelijk moet laten zien welke slagen je gewonnen en verloren hebt). De winnaar van een slag moet vervolgens uitkomen. Alle dertien slagen worden gespeeld, waarna wordt opgemaakt of de leider genoeg slagen heeft gehaald. Is het gelukt, dan krijgt hij punten, afhankelijk van hoe moeilijk het contract was. Is het niet gelukt, dan ontvangt hij strafpunten.

Nadat de ronde is gespeeld wordt ieders set kaarten apart opgeborgen in een kaarthouder. De kaarten worden vervolgens meegenomen naar de volgende tafel, waardoor die tafel precies dezelfde ronde speelt als jij net hebt gedaan. Uiteindelijk is het doel van bridgen om de kaarten die je krijgt beter te spelen dan de andere paren. Aan het einde van de avond wordt er namelijk een balans opgemaakt van de gemiddelde score die bij een hand hoort. Dat gemiddelde wordt gezien als 50%. Heb je een bepaalde hand beter gespeeld dan het gemiddelde, dan scoor je boven de 50%. Speel je de hand minder, dan krijg je een score van onder de 50%. De winnaar van de avond is uiteindelijk het paar dat het hoogste percentage heeft behaald.

Er komt dus een hoop kijken bij bridgen. De manier waarop het spel gespeeld wordt maakt het erg ingewikkeld, maar haalt gelijk het gelukselement eruit. Meeuwissen: “Je bent niet afhankelijk van het feit dat je goede kaarten moet krijgen om te winnen. Je moet ervoor zorgen dat je een bepaalde set van dertien kaarten beter speelt dan de andere paren. Het is een skill-game.

Bridgers van Theseus zijn bezig met hun derde ronde

Topsport
De Nederlandse bridgers horen al jaren bij de top van de wereld. Danny Molenaar, selectiespeler van het Nederlands bridgeteam en tevens jeugdcoördinator van de Nederlandse Bridgebond (NBB), vertelt waarom hij al op jonge leefitjd voor bridgen koos: “Ik ben er een beetje ingegroeid. Op de basisschool leerde ik mini-bridge spelen en dat vond ik erg leuk om te doen. Andere mensen keken me wel eens raar aan, want je ziet nu eenmaal niet veel kinderen al jong voor bridge kiezen. Op een gegeven moment ging het zo goed, dat ik er mijn geld mee kon verdienen. Toen heb ik me volledig op het bridgen gefocust.”

Momenteel steekt Molenaar al zijn tijd in het bridgen: “Het is gewoon een full-time baan. Je richt je volledig op het spelen om op deze manier zo goed mogelijk te worden. Je werkt bijvoorbeeld aan biedsystemen.”

Imagoprobleem
Bridgen heeft naast het ingewikkelde karakter, ook te maken met een imagoprobleem. Danny Molenaar, selectiespeler van het Nederlands bridgeteam en tevens jeugdcoördinator van de Nederlandse Bridgebond (NBB), vertelt over het imago van de sport: “Mensen zien bridgen als een oudemannensport, maar het is veel meer dan dat.” Dit imago tast volgens Molenaar ook de leefbaarheid van de sport aan: “Het is zeker zorgwekkend. De gemiddelde bridgespeler is 71 jaar oud en de gemiddelde leeftijd stijgt ieder jaar met een jaar. Dat komt doordat er vanuit de lagere leeftijden bijna geen aanwas is. Het is niet dat er geen hoop is, maar het gaat zeker de verkeerde kant op.” Dit alles terwijl de nationale teams blijven scoren op internationaal niveau; het open team behaalde het afgelopen WK nog zilver.

Theseus is een van de uitzondering als het gaat om de gemiddelde leeftijd. “De gemiddelde leeftijd van onze bridgers is 44, dat is echt heel erg laag.”, vertelt Meeuwissen, “Helaas zijn we daarin een uitzondering op de regel. Ik zie natuurlijk ook liever veel meer jongere bridgers komen.”

Vooral de cijfers over de jeugd zijn schrikbarend. Molenaar: “Er zijn op dit moment maar ongeveer 300 jeugdspelers, terwijl we 115.000 leden hebben. Daarbij moet ook nog gezegd worden dat jeugd bij ons iedereen tot 25 jaar oud is.” Toch is ook het niveau bij de jeugdbridgers erg hoog: “Onze aspiranten zijn eerder dit jaar europees kampioen geworden en op dat zelfde EK hebben we met de andere jeugdteams ook nog zilver en brons gepakt.” Volgens Molenaar zijn er twee factoren die spelen in de keuze om te gaan bridgen: “Allereerst moet je natuurlijk het spel leuk vinden om te doen. Daarnaast beginnen veel mensen met bridgen, omdat ze van andere mensen te horen krijgen dat het leuk is om te doen en dat je er veel sociale contacten mee kan opbouwen. Er zijn alleen weinig jeugdige bridgers, dus het horen van is niet zo vanzelfsprekend als bij bijvoorbeeld voetbal of hockey.”

Ook een gebrek aan media-aandacht zorgt voor weinig populariteit bij jongeren. “We hoeven niet te rekenen op veel berichtgeving rondom onze nationale ploegen. Bij het afgelopen WK, waar het open team zilver won, werd er weinig over geschreven, ondanks dat het zo goed ging, en als het open team al bijna geen aandacht krijgt, dan hoeven we het voor de jeugd al helemaal niet te verwachten”, vertelt Nancy de Boer, adjunct directeur van de NBB. De laatste keer dat bridgen wat uitgebreider werd belicht is alweer acht geleden: “Toen het WK van 2011 in Veldhoven werd georganiseerd, werd er een reportage over gemaakt. Dat was het dan ook wel.”

Initiatief

Om aan meer jeugdleden te komen, is de NBB begonnen met allerlei initiatieven begonnen om de jongere generatie in aanraking te laten komen met bridgen. De Boer: “We zijn momenteel aan het kijken of het haalbaar is om bridgelessen te geven op middelbare scholen. Er zijn al een aantal scholen waar dat gebeurd, maar we proberen het op een grotere schaal aan te bieden. Daar is ook extra geld voor vrijgemaakt. Ook zetten we ons enorm in voor bridgekampen voor de jeugd, waar zowel kinderen die al goed kunnen bridgen als kinderen die nog niet bridgen naar toe kunnen.” Daarnaast probeert de bond ook via hun huidige leden jongeren aan te trekken. De Boer: “We zijn ook al een tijdje bezig met opa’s en oma’s die hun kleinkinderen leren bridgen.”

Molenaar denkt dat de huidige generatie jeugd wel enthousiast te maken is: “Veel kinderen gamen tegenwoordig. Gamen is een stuk laagdrempeliger. Toch denk ik dat als we kinderen meer in contact kunnen brengen met het bridgen, dat er vanzelf een groepje jongeren wordt gevormd dat bridgen leuk vindt om te spelen. Het is alleen niet makkelijk om ze ermee in aanraking te laten komen, omdat bridgen niet zo laagdrempelig is als andere sporten en spellen.”

Doodzonde
Bridgen is een interessant spel en stelt je denkvermogen op de proef. Daarnaast is bridge ook een vorm van gezelligheid en het onderhouden van sociale contacten. Het imagoprobleem dat er momenteel is zorgt voor problemen, maar de NBB hoopt in de komende jaren het aantal jeugdleden te laten stijgen. Bij Theseus gaan ze in ieder geval gewoon door. “Het zou doodzonde zijn om deze sport langzamerhand te zien verdwijnen.”

Reageer op dit artikel