De sportzomer valt in duigen

Het coronavirus: we kunnen er ook in de sportwereld niet meer omheen. Het ene na het andere grote evenement wordt uitgesteld. Eérst ‘mijn’ marathon van Rotterdam, waarna de Olympische Spelen, het EK en de grote wielerwedstrijden volgden.

Verassend is het allerminst, maar toch. Dat moment van keiharde realiteit voelt als een frontale botsing met het pushbericht dat mijn telefoon domineert: Marathon Rotterdam op 5 april afgelast vanwege coronavirus. Logisch, denk ik in eerste instantie, alhoewel de teleurstelling het wint van het verstand. Wekenlange voorbereiding wordt in één klap tot tijdsverspilling gedegradeerd. Lange duurlopen, sociale onthouding en het gevecht met de weegschaal blijken opeens niets waard.

Er werd al weken gespeculeerd of het evenement doorgang kon vinden. Eind februari verzocht de organisatie hardlopers met koorts niet mee te doen, maar gezien de nieuwe criteria rondom grote evenementen werd organisator Gonzalo Sports min of meer gedwongen tot dit besluit. Met 50.000 deelnemers en circa één miljoen toeschouwers zijn de risico’s simpelweg te groot.

Hier zou ik op 5 april 2020 op 2.59.59 moeten finishen.

Eigenlijk kan ik het dus enkel eens zijn met de autoriteiten. Met mijn telefoon nog in mijn hand  dringt dat opeens tot me door. Ik moet er maar het beste van maken, dus om de afgevallen kilo’s en de communistische trainingsdiscipline te verwerken, storm ik de eerste de beste supermarkt in. Zoekend naar vettigheid, snelle suikers en al die andere dingen die allesbehalve bevorderlijk zijn voor een marathonloper. Het lijkt wel een rouwproces, wat ook iedereen op zij eigen manier lijkt te verwerken.

Neem Marco van Etten bijvoorbeeld. Hij overwon zijn ontgoocheling op een compleet andere manier door diezelfde avond te gaan trainen met Rotterdam Atletiek. ,,Het is toch zaak om zo fit mogelijk te blijven’’, geeft de ‘Snelste Rotterdammer’ van 2017, 2018 en 2019 als verklaring. ,,Al had de training wel iets weg van een begrafenis. De sfeer was ongelofelijk doods.’’

Uit voorzorg had de Rotterdammer zich al ingeschreven voor de marathon van Enschede. Gehouden te 19 april, maar uiteraard kon dit evenement ook niet plaatsvinden. Zonde, want de in topvorm verkerende hardloper was er heilig van overtuigd dat zijn beoogde tijd van 2.19.59 uur  een reëel scenario was. ,,Mijn voorbereiding verliep uitstekend. Alle voorbereidingswedstrijden gingen goed. Laatst bij CPC Loop liep ik op de halve marathon in een tijd van 1.06.23. Dus ja. De vorm was er echt wel om een toptijd neer te zetten.’’

Het is het pijnpunt voor iedere topsporter. Dat ene heilige doel, waar maandenlang voor getraind is, valt opeens weg terwijl je de vorm moet zien vast te houden. ,,Ik denk dat ik de basisconditie op peil hou. Dat is de beste oplossing richting een nieuwe wedstrijd, maar wanneer die wedstrijd plaats gaat vinden? Werkelijk geen idee.’’

Nieuwe data

Zijn twijfel werd op 20 maart beantwoord. De marathon van Rotterdam wordt ingehaald op 25 oktober, wat ook de enige uitweg leek. 11 oktober staat Eindhoven op het programma, gevolgd door Amsterdam op 18 oktober. Kortom: drukte op de kalender.

Het is een mondiaal beeld. Overal worden de uitgestelde stadsmarathons verplaatst naar oktober waardoor de spreiding van topatleten groot zal zijn. Wellicht biedt dit kansen voor mindere goden om een hogere uitslag te lopen, maar wat telt het eigenlijk? Hardlopen doe je voor 99% tegen jezelf. Je eigen tijd, je eigen been en vooral: je mentale weerbaarheid. Het gaat mij puur om die tijd van 2.59.59, of minder natuurlijk. Ik hunker er al maanden naar, maar het duurt helaas wat langer totdat die wens vervuld is. ,,Doortrainen’’, zegt het een stemmetje in mijn hoofd, maar zo makkelijk is dat niet. Opeens is dat het heilige doel weg. Die prikkel waarvoor je jezelf maandenlang naar buiten schopte vervalt voorlopig.

In het Algemeen Dagblad deed Mike Teunissen er ook zijn zegje over. Na een plensbui kortte de wielrenner van Jumbo-Visma zijn rondje toch wat in. ,,Dan denk je: waar train ik nu eigenlijk voor? Deze situatie voelt heel surrealistisch.’’

Teunissen had zijn seizoen ingepland op de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix. Grote voorjaarskoersen die beide afgelast werden. De ‘Ronde’ al in een vroeg stadium, terwijl de afgelasting van Parijs-Roubaix nog tot 17 maart op zich liet wachten. Verassend laat, ahoewel de organisatie zich wellicht vasthield aan kleine sprankjes hoop waar men in deze donkere dagen naar zoekt. Of zijn het de grote sponsorbelangen? De ASO liet etappekoers Parijs-Nice laatst nog gewoon verrijden, wat overigens op weerstand stuitte van verschillende wielerploegen. Het Nederlandse Jumbo-Visma reisde bijvoorbeeld niet af naar Frankrijk. Dit doet pijn en is teleurstellend”, vertelt Richard Plugge, directeur van Jumbo-Visma. ,,Maar dit is het beste besluit dat we nu kunnen nemen. Als management hebben we de verantwoordelijkheid om alle risico’s zorgvuldig af te wegen. Die zijn nu te groot. Wielrennen heeft een uniek karakter en reizen en het verblijven in hotels is inherent aan de sport. Dat maakt ons kwetsbaar in deze coronacrisis. De gezondheid van renners, staf en publiek verdienen nu elke prioriteit.’’

Parijs-Nice werd zonder publiek verreden.

Bij Teunissen overheerst begrip. ,,Voor de duidelijkheid: de bestrijding en gevolgen van dit virus zijn natuurlijk sportoverstijgend’’, zegt de renner van Jumbo-Visma. ,,Maar mentaal is dit voor een topsporter best pittig. Vanaf november leef je toe naar de momenten dat je er moet staan. Je zit er drie weken voor op een berg op Tenerife. En dan: boem, valt er steeds iets weg. Weet je, je bent als topsporter gemiddeld gezien vijf of zes jaar echt top. Als er dan één jaar wegvalt, is dat een heel groot deel. Maar ik moet het accepteren en nu dag per dag kijken.’’

De Limburger zag ook zijn volgende seizoensdoel vervallen. Géén Giro d’Italia. Althans, voorlopig geen drieweekse ronde door Hongarije en Italië vanwege de uitgeroepen noodtoestand in Hongarije. En een nieuwe datum? Nee, dat laat nog even op zijn wachten. Op zijn vroeg wordt er eind april pas een beslissing genomen, maar wanneer? De wielerkalender zit immers barstensvol tot en met het najaar. Bovendien zou de internationale wielerbond, oftewel de UCI, het niet toestaan dat de Giro d’Italia overlapt met koersen als de Ronde van Zwitserland (6 t/m 14 juni) en het Critérium du Dauphiné (31 mei t/m 7 juni), maar of de internationale wielerbond zomaar een van zijn grootste wedstrijden laat annuleren, valt te bezien.

Het is überhaupt de vraag of juni een reële hervattingsdatum is. Het virus is té onvoorspelbaar om een vroege datum te prikken. Wielerploeg Sunweb heeft er in ieder geval geen fiducie in. De trainingen zijn gericht op eind juni, wanneer de Tour de France van start gaat in Nice. ,,Voor de duidelijkheid: ik ben geen kenner op het gebied van virussen’’, vertelt ploegbaas Iwan Spekenbrink aan het Algemeen Dagblad. ,,Maar vooralsnog horen wij van de deskundigen dat het rijden van Tour de France (van 27 juni tot en met 19 juli) een realistisch scenario is. Misschien wat eerder. We zijn nu allerlei scenario’s op een rij aan het zetten. En passen de trainingsschema’s van onze renners daarop aan. Nu in topvorm zijn, heeft natuurlijk geen enkele zin. Daarom gaat het gas er nu af en dan weer pieken naar de zomer. Op een dusdanige manier dat de vorm ook in het najaar er nog kan zijn. Topsporter zijn betekent: doelen formuleren en je beter voorbereiden dan de concurrentie.’’

En daarin wordt creativiteit gevraagd. Voetballer Moreno Rutten ondervindt het inmiddels dagelijks. Bij zijn Italiaanse club Crotone wordt er in kleine groepjes getraind om verdere verspreiding van het virus te voorkomen. ,,Je moet toch wat blijven doen hé’’, is de eerste reactie van de Bosschenaar. Het klink enigszins als een excuus, maar Rutten moet wat. De competitie kan immers ieder moment weer beginnen. ,,We staan op een promotieplaats. Niemand weet vooralsnog wat dat waard gaat zijn, want wellicht gaat de competitie helemaal niet door. Mocht die toch doorgaan, tsja, dan moet je toch fit zijn. Eerst zouden we 4 april beginnen, maar iedereen wist natuurlijk wel dat begin april irreëel zou zijn.’’

Onduidelijkheid bij de profs, duidelijkheid bij de amateurs

Toch zal de competitie uitgespeeld moeten worden. Anders worden de financiële gevolgen nog desastreuzer dan ze nu al zijn. Voetbalclubs moeten hun spelers blijven doorbetalen, wat zonder inkomsten uit bijvoorbeeld recettes een hels karwei is. Verschillende Nederlandse profclubs vroegen daarom al een tijdelijke WW-uitkering aan. Mochten zij die niet ontvangen, moet men er niet gek van opkijken dat clubs omvallen. Het nieuws dat de UEFA het EK 2020 uitstelt naar de zomer van 2021, kwam dan ook niet als verassing. Zo biedt de Europese voetbalbond ruimte aan landelijke competities om hun seizoen te voltooien. Sportief gezien was dat onvermijdelijk. Wie degraderen en promoveren er anders? Wie plaatst zich voor Europees voetbal? En wie wordt er aangewezen als kampioen? In het amateurvoetbal werd het gehele seizoen geschrapt. Tot woede van clubs die op pole position stonden voor promotie, maar uiteraard tot vreugde van clubs in degradatienood. Ja, dit is in deze zo vervelende tijd toch iets positiefs’’, zegt Rogier Veenstra, trainer van ASWH dat laatste eindigde in de Tweede Divisie. ,,Ik hield de moed er na wéér een nederlaag altijd wel in, maar natuurlijk zouden wij zijn gedegradeerd. De KNVB heeft nu anders beslist. Ik zeg niet dat dit de beste beslissing is, maar er is wel duidelijkheid. We mogen hier even blij mee zijn.”

Voor de profs is er echter nog geen uitsluitsel. Gezien de verlengde voorzorgsmaatregelen kunnen er voor geen 1 juni in ieder geval géén grote evenementen gepland worden, maar het is de duidelijkheid die ontbeert bij de KNVB. ,,Aan duidelijkheid hebben we nu meer dan onzekerheid”, vertelde Toon Gebrands, algemeen directeur van PSV aan het Algemeen Dagblad.

PEC Zwolle-voorzitter Adriaan Visser pleit zelf voor een vroegtijdig einde van de competitie. ,,Medio mei weer besloten worden de datum van 1 juni, afhankelijk van ontwikkelingen, verder door te schuiven. Zo blijf je voortdurend onzekerheid houden, terwijl we steeds meer gebaat zijn bij zekerheid.”

Dus zit er niet anders op voor Rutten dan dit blijven. Afgesloten van de buitenwereld probeert hij zijn core stability maar bij te houden. ,,Tsja’’, waarna een diepe zucht volgt. ,,Als we wél in april beginnen, moet ik topfit zijn.’Netflix is bovendien al uitgespeeld en de Playtstation begint te vervelen. Sowieso vind ik fit blijven een must. We staan op een promotieplaats, dus wat mij betreft mag dit de eindstand zijn hoor.’’

Er sluipt wat ironie in zijn stem. Een stemming die met de dag zeldzamer wordt. Eenzaam is het immers, helemaal alleen in Calabrië, afgezonderd van het Nederlandse gegorgel en geschraap. ,,Afgelopen winter kon ik nog naar VVV-Venlo. Dat ketste jammer genoeg op het laatst af. Dan had ik in ieder geval bij mijn familie en vrienden gezeten, waardoor je jezelf de ‘wat als-vraag’ wel een stelt. Gelukkig bestaat er dan nog zoiets als facetime. Ik belde al veel met Nederland, maar de laatste weken toch net wat vaker.’’

Zijn zomerplannen staan ook op losse schroeven. Plannen om even terug te keren op de Nederlandse poldergrond lijken in het water te vallen. De sportzomer zal voor het grootste gedeelte opgevuld worden met competitievoetbal. Aanvankelijk werden de Olympische Spelen in Tokio nog niet afgelast. De Japanse premier Shinzo Abe rekende zelfs op doorgang. ,,We gaan dit coronavirus overwinnen om de Spelen zoals gepland te laten verlopen’’, liet hij weten op een speciaal ingelaste persconferentie. Tegen beter weten in waarschijnlijk, want twee weken later werd toch besloten het evenement naar volgend jaar te tillen.

De Olympische Spelen starten op 23 juli 2021.


‘Ik ben in ieder geval heel blij met de verplaatsing’

Moreel gezien kon het ook niet anders. Anders kregen Europese sporters nauwelijks de kans om zich fatsoenlijk voor te bereiden. Michel Butter zag de bui al hangen. Op de marathon van Rotterdam hoopte hij onder de Olympische limiet van 2.11.30. te duiken nadat hem dat vorig najaar in New York niet lukte. ,,Zoveel sporters missen hierdoor een belangrijk kwalificatiemoment’’, vertelde Butter begin maart in de Volkskrant. ,,Het zou heel zuur zijn als dat mij ook zou overkomen, maar ik moet eerst nog zien of de Olympische Spelen wel doorgaan in juli.’’

En zo geschiedde. Twee weken later is zijn Olympische droom weer springlevend. ,,Het was een hele gekke situatie’’, beschrijft Butter in podcast de Pacer. ,,Nadat Rotterdam werd afgezegd heb ik samen met mijn trainer gezocht naar een andere marathon, maar echt alles werd afgezegd. Het was dan ook een opluchting om te horen dat de spelen zijn verschoven.’’

Anders was zijn Olympische droom in een Olympische nachtmerrie veranderd. In 2012 miste hij Londen al, gevolgd door een dramatische climax in 2015. In Amsterdam kwam hij slechts acht seconden tekort om toegang te krijgen tot de Olympische Spelen in Rio de Janeiro en met zijn 34 jaar lijkt hij te oud om zich te plaatsen voor Parijs 2024. ,,Binnenkort ga ik eens kijken welke najaarsmarathon ik uitkies. Er zijn er genoeg, al weet ik niet zeker of het weer Rotterdam wordt. Ik ben in ieder geval heel blij met de verplaatsing.’’

Voor de hardloper verandert ook niet zo veel. Juist nu lijkt iedereen met hardloopschoenen de thuisquarantaine te ontsnappen. Van topsporter naar recreatieve sporter. Jouw invloed op deze pandemie is en blijft gering, dus wat rest: de hardloopschoenen uit de schuur pakken om de vorm enigszins te behouden. De mogelijkheid om sport te bekijken is er toch niet. Wat rest: fit blijven en op naar 2.59.59 op 25 oktober, want excuses om niet te trainen zijn er niet.

Reageer op dit artikel