Dezelfde dans, maar met verbeterde stappen

Het is inmiddels een maand geleden dat George Floyd overleed nadat een agent 8 minuten en 46 seconden met zijn knie op diens nek stond. Meerdere keren vertelde Floyd aan de agent dat hij geen lucht kreeg. “I can’t breathe” wordt nu over de hele wereld gescandeerd als leus tegen politiegeweld tegen minderheden. Maar dit is niet de eerste keer dat dit probleem mondiale aandacht krijgt.

9 augustus 2014 is een dag die voor altijd in het collectief geheugen van het stadje Ferguson, Missouri is gekerfd. Op die dag overleed Michael Brown, nadat hij werd staande gehouden voor jaywalking – illegaal oversteken. De agent in kwestie berispte hem op het feit dat hij alleen kon overstreken bij een zebrapad. Een zebrapad dat er niet lag. Drie minuten en zes kogels later lag Michael Brown dood op de grond.

Brown’s dood schokte de Verenigde Staten en door het hele land werden protesten gehouden tegen politiegeweld. Drie woorden waren het kenteken van deze demonstraties. “Black Lives Matter” was in een klap bekend bij het Amerikaanse publiek, en de rest van de wereld.

De beweging begon niet in 2014, maar een jaar eerder. Nadat een agent was vrijgesproken op de moord van een 17-jarige. In de zeven jaar sinds hun bestaan hebben ze over heel Amerika afdelingen opgezet. Belangrijk is wel dat deze clusters onafhankelijk zijn van elkaar en dat Black Lives Matter géén centraal leiderschap heeft. De afdelingen hebben allemaal hetzelfde ideaal maar kunnen anders te werk gaan.

De huidige situatie omtrent de dood van Floyd echoot veel van wat er gebeurde na de dood van Brown. In Ferguson braken zware protesten uit, iets wat later bekend zou staan als de Ferguson Unrest. Het stadje werd effectief in tweeën gedeeld. Wethandhavers kwamen tegenover bewoners te staan. En gedurende de eerste golf van protesten leek Ferguson wel een oorlogsgebied. Agenten liepen zwaarbewapend door de straten, en tanks reden door het stadje. De protesten die vredig waren begonnen, werden snel gewelddadig. Agenten gooiden met traangas en schoten rubberen kogels en slechts een dag na het begin van de rellen ging een tankstation in vlammen op.

Als in de bovenstaande alinea de namen van Brown en Ferguson waren vervangen met Floyd en Minneapolis respectievelijk zouden weinigen het verschil kunnen zien tussen wat er zes jaar geleden gebeurde en wat er nu aan de gang is.

De Duitse filosoof Georg Hegel zei ‘we leren van de geschiedenis dat we niet leren van de geschiedenis.’ En ook uit dit voorbeeld blijkt dat. Dezelfde dans wordt voor onze ogen uitgevoerd. Dezelfde stappen lijken gezet te worden. Wat kan ons dan doen geloven dat het deze keer anders afloopt? Dat er daadwerkelijk iets veranderd?

Ik sprak met Tony Rice, op Twitter bekend als Search4Swag. Zes jaar geleden stond hij aan de frontlinies van de Ferguson Unrest en heeft veel rellen meegemaakt. En ook nu vecht hij mee in de protesten.

Toen heb vroeg naar de overeenkomsten tussen de huidige protestgolven en die van zes jaar geleden, begreep Tony niet meteen wat ik bedoelde, hij zag niet zo snel de gelijkenis tussen de twee gebeurtenissen. Toen ik hem uitlegde dat de respectievelijke sterfgevallen en de nasleep ervan veel op elkaar vond lijken, begreep hij het.


“They may have the same origin, that’s true, but apart from that, they are very different.  The grassroots organizations that started the Michael Brown protests in 2014 have laid the groundwork upon which the current protesters stand. They have allowed us to get organized sooner, and propel the movement forward much faster, as can be seen throughout the world. That has also had its impact on the way how we protest. These organizations have provided us, if you will, with how to operate these ‘new’ civil rights protests.”

‘Grassroots’ zijn kleine, politieke organisaties of bewegingen die zijn opgebouwd van uit een gemeenschap, in tegenstelling tot beleidsmakers zoals de (lokale) overheid. Hieronder valt ook activisme. Het doel van zulke ondernemingen is ervoor te zorgen dat degenen in een machtspositie gaan doen wat de burgers van hen vraagt.

Zelfs de kleinste wortels kunnen grote gewassen worden.

“Back in 2014, the last protests for Black rights were in the sixties, with Martin Luther King. We had few people on the ground with us who had protested back then, so we did not really know what we were supposed to be doing, or how to protests most effectively.

But now, the leaders from six years ago are standing shoulder to shoulder with new protesters. These old leaders help the ones of the current protests on how to be more efficient, how to learning from protests past. Which leads to a more well-oiled machine.”

“In 2014 we were like a shotgun. Our protests were all over the place but we rarely managed to land a solid hit. Now in 2020, with six years’ worth of experiences behind us, we no longer are a shotgun. We are a sniper and their rifle. Our protests are now deliberate. We have a clear target – the police – and we know how to strike it. Our laser-like focus won’t waver. People don’t just come to protest as they did in 2014. They come there to enact change. They come there to work.”

These protests aren’t an inferno that will light up the system, they are a smouldering ember, that needs a constant feed of fresh air, so that when it does flare up, it will burn the system to the ground

Tony Rice

De dood van Georg Floyd komt dicht kin de buurt voor Tony. Toen ik hem vorig jaar sprak vertelde hij het verhaal van zijn zwaarste protestdag, 17 september 2017. Op die dag werd hij aangehouden met zijn fiets door een agent, die hem op de grond werkte en zijn knie in Tony’s rug wist te planten. Hoewel dat verschilt van he verhaal van Floyd – daar lag de knie immers in diens keel – werd Tony’s keel tegen de dwarsstang van zijn omvergevallen fiets gedrukt. Waardoor hij geen adem meer kreeg. ‘Ik dacht echt dat ik doodging’ vertelde hij mij destijds.

Als ik hem nu vraag naar die herinnering en hoe griezelig dichtbij die bij de dood van Floyd komt, slaat Tony dicht: ‘Oh god ja. Er is zoveel van dat verhaal wat ik niet wil delen, en niet aan wil denken. Dat was echt op het nippertje.’

Ik vroeg verder naar de protesten en of er zichtbare veranderingen waren gekomen door de massale protesten.

“Recently Minnesota lawmakers have decided to reallocate police funding to social programs and other ways the government can help its citizens. This is something that has happened locally in Ferguson back in 2014. But we didn’t enact a national change. When people here the chants to ‘defund the police’ all they can think about is ‘no more police’. And that will be hard to overcome. We might get to a nationwide change in a quarter-century.”

“These protests aren’t an inferno that will spark and light the entire system on fire. These protests and the public enthusiasm to protest, are a small ember. It needs constant attention, a constant feed of fresh air, so when it does flare up it will slowly burn the system to the ground.

The goal of these protests is to create moments that will ignite the ember.”

Tony noemt ook dat het belang van een wereld die toekijkt. En de wereld kijkt ook toe, nog intenser dan zes jaar geleden. En dat zal uiteindelijk een effect hebben op President Trump. Volgens zorgt de internationale media-aandacht er ook voor dat die gloeiende sintel voor de voeten van de President belanden en de grond verschroeien waarop hij loopt.

“That’s what I’m scared about. When those embers actually burn him, possibly due to the fact that other countries will stop seeing The US as the bastion of democracy in the World, he will act. And I don’t know how that will turn out. He very well could use his power to enact the US military on its own people. And I’m not sure if there are any politicians who would be able to stop him.”

Het Amerikaanse volk krijgt in November de kans om deze protesten om te zetten in een wisseling van de wacht. Het afgelopen half jaar zal vast en zeker invloed hebben op hoe de Amerikanen hun stem gaan uiten. Of dat ook genoeg is om de smeulende sintel opnieuw te ontsteken? Alleen de tijd zal het weten.

Reageer op dit artikel