Een duurzame levensstijl voor het milieu

Bron: Pixabay

Dat we midden in een klimaatverandering zitten, is inmiddels voor iedereen duidelijk. Een groep mensen heeft in het kader van duurzaamheid voor een compleet andere levensstijl gekozen. Wat houden deze levensstijlen in en wat zijn de beweegredenen van deze mensen om hun leven zo om te gooien?

Een paar weken geleden zocht ik online naar plasticvrije alternatieven voor in de badkamer. Wat bleek: termen als minimalisme, tiny houses en zero waste, bleken ook bij de plasticvrije beweging te leven. Nieuwsgierig zocht ik verder naar deze termen. Ik keek om me heen, naar mijn volle boeken – en kledingkast en dacht aan de grote, volle vuilniszak ik zojuist in de container gegooid had. Had ik echt al die kleren en boeken nodig? En kon dat afval niet minder? Op dat moment begonnen deze termen voor mij pas echt te leven.

Minimalisme

Uit een onderzoek van ING bleek in 2016 al dat de meerderheid van de consumenten, namelijk 52%, graag wil ontspullen. De reden zou vooral zijn dat men een rustiger gevoel in hun hoofd kreeg van het lege huis. Hiervoor is een term in het leven geroepen: minimalisme. Karlien Hoenderdos is minimalist. Bij haar begon het avontuur om te ontspullen met de documentaire ‘Minimalism’. ‘’Bij minimalisme dacht ik eerst vooral aan zwart/wit ingerichte woonkamers. Dat is niet echt mijn ding. Maar omdat ik niet wist wat ik anders wilde kijken, was ik maar gewoon aan de documentaire begonnen. Halverwege had ik al van alles aan de kant gezet om weg te doen. Het raakte gewoon de juiste snaar.’’ Karlien houdt van backpacken, en vond de vrijheid die ze daar ervaarde door weinig spullen te hebben het fijnst. ‘’Dat kon ik nu ook in mijn eigen huis toepassen. Het kwartje viel gewoon.’’

Bij minimalisme hoort dus het ontspullen en alleen maar kopen wat nodig is. Binnen dat laatste zijn nog verschillende gradaties: sommige minimalisten willen écht alleen het broodnodige, anderen vinden voorwerpen met een grote persoonlijke waarde ook nodig. ‘’Ik ben zeker een half jaar bezig geweest met alles weggooien,’’ vertelt Karlien. ‘’Ik heb zeker 60% weggedaan. Daarna was het natuurlijk ook een verandering van levensstijl. Niet meer onnodig dingen kopen en veel bewuster omgaan met het milieu.’’

Hoewel minimalisme misschien doet denken aan spullen wegdoen, is dat niet het enige waar dit zich op focust, zo ook niet bij Karlien. ‘’Het begon nog verder te gaan dan niet onnodig dingen kopen en bewuster omgaan met het milieu. Ik begon het ook toe te passen op mijn agenda. Wat vind ik waardevol en wat niet? Minimalisme draait bij mij veel meer om waarden dan om het minimaliseren van spullen. Spullen horen gewoon niet bij mijn waarden, dus zoveel weg doen was meer een gevolg dan een doel. Wat houd je in je leven en wat niet? Alles wat je toelaat heeft ruimte nodig. Spullen, maar ook activiteiten en mensen kunnen wel of geen waarde toevoegen. Je moet selecteren aan de deur.’’

Karlien gaat door met het minimalisme, omdat ze zelf wil bepalen welke impact ze maakt. ‘’Als ik nu door de winkelstraten loop, voel ik nog steeds de aantrekkelijkheid van wat ik in de etalages zie. Ik merk dat er aan me getrokken wordt. Het aantal reclames dat ik zie en hoor probeer ik dan ook zoveel mogelijk te beperken, want ze zijn erop gemaakt om je te overtuigen dat je iets nodig hebt. Maar de behoefte om daar niet in mee te gaan, milieubewust te leven en echt verantwoordelijk te zijn voor mijn eigen denken en keuzes is veel groter en wint het 99 procent van de tijd.’’

Klein wonen

Na meer gelezen te hebben over minimalisme, begon ik ook nieuwsgierig te worden naar tiny houses, waar je niet alleen met minder spullen moet leven maar ook kleiner woont. Hoe gaat dat in zijn werk? Ginny Mulders leeft samen met haar vriend op 20m2 in een tiny house in het Limburgse Echt. Ginny oogt open en sportief, ze is in het verleden dan ook personal trainer geweest. Via een klein kiezelpaadje kom je uit bij hun tiny house van 20m2, dat in de achtertuin van een kennis ligt. Voor hun knusse houten huisje ligt een veranda waar ze graag buiten zitten. Na een fietsreis richting Barcelona besloten zij om in een tiny house te gaan wonen. ‘’Op reis waren we bij verschillende mensen aan het werk, in Spanje hielpen we bijvoorbeeld met de laatste loodjes van een bed & breakfast. Eigenlijk wilden we alles opgeven en het avontuur aangaan, maar doordat je bij mensen aan iets aan het werken was, hadden wij niks meer, we bouwen niks op. Dat was een gedachtekronkel en toen gingen we nadenken over hoe we het kunnen realiseren dat we op een plek kunnen wonen dat we een huisje hebben van onszelf, die ons tegelijkertijd de ruimte biedt om te gaan en staan waar we willen. Tegelijkertijd wilden we meer in contact zijn met de natuur en een kleinere ecologische voetafdruk achterlaten, en al die vragen kwamen met één oplossing: dat was de tiny house!’’

De regelgeving rondom een tiny house is nog lastig, want hij mag niet zomaar overal staan. ‘’We dachten, ze gaan toch nee zeggen op ons plan. Dus in plaats van dat we naar de gemeente toegingen en zeiden we willen in een tiny house wonen, mag dat? dachten we, we doen het gewoon hoor. Dan toen hadden een tiny house en zeiden we: jongens, we hebben hier een huis, waar mag het staan? Nu staan we bij een mevrouw in de tuin.’’

View this post on Instagram

Wat wil ik? Waarom ben ik ‘ineens’ terug op Insta en Facebook terwijl ik daar eigenlijk een haat/liefde verhouding mee heb? Omdat ik nu in iedere vezel voel dat ik ons verhaal wil delen én omdat we jullie hulp nodig hebben! Wij – Rich en ik, en nog een grote groep mensen hier in Limburg – wonen in een Tiny House, maar hebben geen legale plek om te wonen. Gemeentes weten niet zo goed wat ze met ons ‘moeten’ en stellen het nemen van een besluit uit. Dus wij dachten: laten we de kracht van de crowd, van de community, gebruiken om draagvlak te creëren. Hoe? Door te laten zien (middels verhalen en video) wie we zijn en wat onze plannen zijn. Door onszelf te laten zien, halen we misschien ook vooroordelen weg? En wie weet wie onze verhalen leest of ziet en waar dat toe leidt? In tegenstelling tot ‘vroeger’ – toen social media een ‘moetje’ was om mijn bedrijf zichtbaar te maken – is het nu een ‘willetje’ 😉. We hebben zó veel geleerd in de afgelopen jaren, dat wíl ik delen, want of je nu wel of niet in een Tiny House woont of wil wonen, het gaat ook over ontspullen, consuminderen, vrijheid, ook financieel, het gaat over je best doen om iets groener en duurzamer te leven, een kleinere footprint achter te laten én over je idealen nastreven, daarin geloven en ervoor durven gaan, ook al is de weg lang en de uitkomst onzeker. We willen ons leven en het proces heel graag met jullie delen en jullie er – hopelijk – mee inspireren. Wat denk je? Lijkt dat je leuk? Heb je misschien ‘start-tips’ of ideëen m.b.t. de weg die we kunnen bewandelen op social media? We horen het graag van je, want we WÍLLEN je gaan boeien!!!!! 👍🏼🙏💪🏼 . . 📷: @_____minimal.u . . . #tinyhouse #tinyhouselimburg #sustainablecouple #minimalism #minimalistischleven #minimalistischwonen #limburg #echt #nederland #minimalisme #minimallife #minimallifestyle #tinyhousenederland #tinyhousemovement #groenhart #greenheart #duurzaamheid #beterewereld

A post shared by Woont in een Tiny House 🌱 (@ginnymulders) on

Ginny en haar vriend voor hun tiny house

‘’Wij wonen niet off grid maar zijn aangesloten op het water en de elektriciteit van de mevrouw bij wie wij in de tuin zitten. Off grid houdt in dat je niet aangesloten zit op bijvoorbeeld het elektriciteitsnetwerk of de gasaansluiting. We hebben een aantal gekke keuzes gemaakt, maar we kunnen altijd nog terug. Zo hebben we alleen koud water, want warm water gaat via een boiler. We hebben ook een composttoilet, waarbij we de ontlasting opvangen in een emmer. Dat wordt helemaal gecomposteerd. We hebben ook geen koelkast, we doen bewust onze boodschappen. We maken afgewogen porties en producten die wel in de koelkast moeten, eten we dezelfde dag nog op, en op koude dagen zetten we het gewoon buiten.’’

Ginny gelooft dat we met zijn allen iets moeten gaan veranderen, en dat is gelijk haar grootste drijfveer om dit te blijven doen. ‘’We zijn bezig met het idee voor Toekomstdorp Haverland, een plek waar de natuur en het landschap centraal staan. Dit is een groot plan voor het vergroten van de biodiversiteit, om mensen dichter naar de natuur te halen en voelen dat wij als mens onderdeel zijn van de natuur en er niet boven staan. We willen inspireren, laten zien hoe het anders kan zonder op te leggen dat het anders moet. We willen een positieve beweging naar duurzame verandering laten zien.’’

Weg met dat afval!

Waar minimalisme en tiny houses vooral gaan om simpeler leven met minder, gaat afvalvrij leven -zoals het woord al doet vermoeden-  juist om het leven zonder afval. Uit cijfers van het CBS blijkt dat sinds 2012 de gemiddelde hoeveelheid geproduceerd huishoudelijk afval rond de 500 kilo per persoon per jaar ligt. Zoals Ginny werkt met een composttoilet, heb je ook nog de afvalvrije beweging, die kan gaan over zero waste, low waste of bijvoorbeeld plasticvrij. Leven met minder, of geen, afval dus! Zo leeft ook Sara Bernar met zo min mogelijk afval. ‘’Het begon allemaal dik een jaar geleden. Ik had een wat kalmere periode in mijn carrière en begon met nadenken. We wilden aanvankelijk groter gaan wonen, uiteindelijk hebben we besloten dat we goed zaten en gewoon van de ballast af moesten. Ik wil wel ‘consuminderen in stijl’, want we willen niet inboeten op levenskwaliteit. We zijn stap voor stap begonnen. Al meer dan twee jaar hebben we een sodastream en we hebben een hoop recup zakken.’’

Hierna begon Sara aan de kleinere stappen om afval te verminderen. ‘’De eerstvolgende stappen waren herbruikbare groentezakjes, geen boter meer in plastic verpakkingen, kortom: gewoon geen plastic verpakkingen meer. Dit bouwen we per onderdeel af. In de badkamer gebruiken we bijvoorbeeld alternatieven als zeepblokken en tandpastatabletten. Ook gaan we naar rommelmarkten en we kopen tweedehands kleding. Voor kleding, maar ook voor meubilair en design, hanteren we het principe ‘Belgisch en lokaal’. We steunen de lokale handelaren om zo minder uitstoot te hebben. Ook eten we met de seizoenen mee. Het enige waar ik voorlopig nog voor pas, is zelf mijn producten maken, en ook het reizen kunnen we nog niet opgeven. Maar ik denk dat we niet slecht bezig zijn!’’ Voor Sara is een van de grootste redenen om dit te blijven doen het teveel aan plastic. ‘’Ik vind dat er veel te veel zinloze plastic verpakkingen zijn, daar moeten we vanaf.’’

De bloggende zusjes van het Zero Waste Project proberen ook met zo weinig mogelijk afval te leven, en komen daarmee uit op het volgende lijstje aan afval: een pedaalemmerzak groen afval per maand, waar zij een deel van composteren, een linnen tasje glas en papier per kwartaal, een linnen tasje plastic per jaar, waar nog heel soms een onvermijdelijke grote verpakking bij komt, en een zakje restafval per jaar. Helemaal zero waste leven is dus bijna onvermijdelijk zoals de maatschappij momenteel is ingesteld, maar vergeleken met de 500 kilo per persoon per jaar, kun je een heel eind komen!

De essentie

Wat tijdens de vordering van mijn zoektocht vooral begon op te vallen, is dat al deze levensstijlen veel raakvlakken hebben. Ook bij mijzelf. Waar ik in eerste instantie vooral bezig ben met afval minderen, ben ik ook langzaamaan bezig met ontspullen en zou ik later wellicht kiezen voor een tiny house, of in ieder geval zo klein mogelijk willen wonen. Zo ook bij de geïnterviewden. Ginny doet in haar tiny house ook aan minimalisme en afvalvermindering, en Sara neemt tevens het minimalisme mee in haar afvalverminderingsproces. En zo denk ik dat een groot deel van alle mensen die iets doet met één van deze levensstijlen wel raakvlakken heeft met de ander. Het belangrijkste is misschien wel waarvoor we het doen: velen in eerste instantie vanuit een behoefte naar meer rust en overzicht in hun leven, en wat volgt is goed willen zijn voor de aarde.

Ik pakte na al deze interviews het boek ‘Verlangen naar minder’ er weer eens bij van minimalist Jelle Derckx, op zoek naar het fragment dat mij toentertijd zo gepakt had: ‘’Mijn verlangen gaat uit naar minder. Of misschien beter gezegd: naar genoeg. Ken je het verhaal van Kurt en Joseph? Kurt en Joseph kwamen op een feest van een miljardair. Kurt keek verwonderd om zich heen en zei: ‘Wow, deze man heeft alles!’ Waarop Joseph zei: ‘Ja, maar ik heb iets wat hij nooit zal hebben: genoeg.’’’ En dat is misschien wel de essentie van al deze duurzame levensstijlen: genoeg hebben.

Reageer op dit artikel