Het belang van introversie in de extraverte wereld van de journalistiek

De journalistiek is bij uitstek een extraverte wereld. Als journalist moet je voor in de rij staan, assertief zijn en niet bang zijn om je uit te spreken. Maar kan niet juist de introvert, die niet per se bekendstaat om bovenstaande eigenschappen, een toegevoegde waarde hebben voor de journalistiek? Dit is een vraag die van groter belang wordt, want de aandacht voor introverten neemt toe, aldus psycholoog Boele de Raad begin dit jaar in RTLZ. 

Klik op de link voor de infographic: https://infogram.com/introvert-1hdw2jr1de7j6l0?live

Wat ben je stil? Heb je het niet naar je zin? Ben je boos? Waarom praat je niet wat meer? Is er iets? Dit zijn maar een paar vragen die je als introvert geregeld naar je hoofd krijgt geslingerd. En hoe weet ik dat? Omdat ik er zelf eentje ben, een behoorlijke. Altijd geweest. Toen ik een kind was, was ik al degene die als eerste bij een verjaardagsfeestje weg wilde en goed alleen kon zijn. En dat is nu in mijn 21elevensjaar niet anders. Nog steeds vind ik het heerlijk om op zijn tijd alleen te zijn en put veel sociaal contact me uit. Je kan je dan waarschijnlijk ook wel voorstellen dat ik niet vaak op feestjes en in uitgaansgelegenheden te vinden ben. Zo ben ik en zo zal ik ook altijd blijven. Maar toch heb ik nu bijna drie jaar geleden een grote stap genomen: ik ben journalistiek gaan studeren en me gaan onderdompelen in een wereld die naar verwachting het minst bij mij zou passen.  

De logische vervolgvraag is dan: waarom heb ik die keuze gemaakt? Omdat ik ervan overtuigd was dat ik de vaardigheden van een journalist beheerste. Ik ben kritisch, heb een brede interesse, een talenknobbel en kan goed schrijven. Maar de twijfel was er toch, of ik met mijn karakter wel een goede journalist kon worden en of ik niet compleet ondergesneeuwd ging worden. Maar nu, na tweeëneenhalf jaar ervaring in het journalistieke werkveld en op de opleiding, is een groot deel van die twijfel weg en is mijn visie veranderd. Introverten beschikken over bijzondere eigenschappen, die juist van groot belang kunnen zijn voor de journalistiek. 

Ik ben niet verlegen! 

Maar eerst even een paar dingen ophelderen. Er bestaan namelijk nogal wat misvattingen als het gaat om introversie. Het is voor veel mensen een begrip dat gekoppeld wordt aan iedereen die stil en verlegen is. Ook de definitie van de Van Dale laat wat aan te wensen over: ‘In zichzelf gekeerd, weinig spraakzaam’. Het is een prima startpunt, maar het is nog niet genoeg. Iemand die hier grondig onderzoek naar heeft gedaan is journalist en introvert Liesbeth Smit. Ze heeft er zelf een boek over geschreven, genaamd ‘Ik moet nog even kijken of ik kan’. Zij stelt in haar boek dat een introvert iemand is die energie weggeeft als die sociaal contact heeft en tijd nodig heeft om daarna op te laden. Dat doet diegene door alleen te zijn. Dit in tegenstelling tot een extravert, die juist energie krijgt door contact te hebben met anderen. Iemand hoeft niet per definitie verlegen of onzeker te zijn als introvert, die persoon is gewoon rustig en heeft minder de behoefte om te praten. Dit onderschrijft ook schrijver, onderzoeker en psychotherapeut Marti Olsen Laney. Ook zij schreef een boek over introversie, met de toepasselijke naam ‘The Introvert Advantage’. In haar boek stelt ze dat introverten zich onderscheiden door hun energiebron. Introverten halen energie uit hun innerlijke wereld en kunnen snel overprikkeld raken en ongemakkelijk voelen door de buitenwereld. Ze moeten hun sociale contacten in balans brengen met de tijd die ze voor zichzelf nemen. Zo kunnen ze zich opladen voor wanneer ze weer intensieve sociale contacten aangaan.

“Iemand hoeft niet per definitie verlegen of onzeker te zijn als introvert, die persoon is gewoon rustig en heeft minder de behoefte om te praten”

– Marti Olsen Laney

De grootste misvatting is misschien wel het feit dat een introvert niet sociaal is of kan zijn. Dat is absoluut niet waar. Ik ben een sociaal persoon, alleen niet in elke omgeving. Wanneer ik met een kleine groep vrienden ben, mensen bij wie ik me op mijn gemak voel, zal ik degene zijn die het gesprek op gang houdt en assertief is. Maar zet je me in een groep van een man of tien, zoals groepswerk op school, dan zal je niet van me horen tenzij je iets aan me vraagt. Dan ben ik niet op mijn gemak. Daar zit een groot verschil. Bij vrienden is er meer de mogelijkheid en de ruimte om de diepte in te gaan met gesprekken. Zoals Olsen Laney ook zei, introverten houden ervan om de diepte in te gaan en hebben vaak minder vrienden, maar met de vrienden die ze hebben zijn ze heel hecht. Introversie is in de basis een gemoedsaard. Het is niet hetzelfde als verlegenheid of een teruggetrokken persoonlijkheid, het is niet iets pathologisch. En het is ook niet iets wat je kan veranderen, maar wel waar je mee kan werken. Kortom, associeer introversie niet met verlegenheid of niet sociaal zijn. Een introvert hoeft niet altijd verlegen te zijn en kan zeker sociaal zijn. Het hangt alleen heel erg af van de situatie en de omgeving waarin ze zich verkeren. 

Maar als het gaat om de begrippen introvert en extravert moet dit niet gezien worden als een eindpunt, maar als een startpunt. Introvert of extravert zijn is een basis, niet iets wat je geheel beschrijft. Naast je introversie of extraversie heb je een scala aan persoonlijkheden die beide kanten kunnen overlappen. Volgens het enneagram, een persoonlijkheidsmodel dat zich bewust of onbewust gedrag bezighoudt, zijn er negen persoonlijkheidstypen die elk als het ware met elkaar in verbinding staan en zich tot elkaar verhouden. Zo heb je bijvoorbeeld de Perfectionist die realistisch, consciëntieus, grondig en principieel is, en de Presteerder die energiek, optimistisch, zelfverzekerd en doelgericht is, aldus de site van The Enneagram Institute. Iemand is dus nooit helemaal 100% introvert of extravert door de verschillende karaktereigenschappen die diegene ook bezit. Een introvert kan extraverte karaktereigenschappen hebben en andersom. Die karaktereigenschappen komen alleen bij beide groepen anders tot uiting.

Veranderen 

Nu wat meer duidelijk is wat introversie precies inhoudt en hoe introverten zich kunnen gedragen kunnen we kijken wat voor plek introverten kunnen hebben in de extraverte wereld van de journalistiek. Het journalistieke werkveld staat bol van de assertiviteit, uitdagingen en de uiteenlopende sociale contacten. Onbekenden opbellen, je mening verkondigen, mensen op straat aanspreken, in redactieverband werken, en nog veel meer ‘enge’ dingen. Al moet er wel bij gezegd worden dat dit per werkveld weer verschilt, dat zegt ook journalist Mark van Seggelen in het onderzoeksartikel van collega-journalist Maartje Groenen. ‘Ik denk dat als je bij kranten werkt, dat je iets extraverter met zijn, of je in ieder geval zo moet gedragen. Bij vakbladen is dat bijvoorbeeld veel minder het geval. Hier heb je meer tijd en gaat het niet zo over wie de harde feiten snel uitzoekt.’ 

Nadat ik zelf definitief had besloten om journalistiek te gaan studeren was de eerste gedachte die in mij naar boven kwam: hoe ga ik mezelf aanpassen om succesvol te worden. Ja inderdaad, ‘aanpassen’. Ik had de veronderstelling dat ik mezelf zou moeten gaan veranderen om de opleiding door te komen en succesvol journalist te worden. Want hoe kan je nu als introvert het maken als journalist? Dat is ook voornamelijk wat ik zelf de afgelopen tweeëneenhalf te horen heb gekregen. ‘Je zal moeten veranderen, anders ga je het niet redden. Mensen zullen over je heen lopen’, klonk het. Dat je als introvert ook over kwaliteiten beschikt die juist voor de journalistiek goed zouden zijn kwam niet in me op, omdat me dat nooit verteld is. 

Een denker, een luisteraar

Als journalist is het een must om goed te kunnen luisteren en een volle focus te hebben op de persoon tegenover je en de omgeving. En laten nou net introverten hierin uitblinken. Ze kunnen als geen ander observeren en nadenken voordat ze handelen. Ze kijken om zich heen, laten het op hun inwerken en analyseren. Ook Roel Klein, afgestudeerd aan de Fontys Hogeschool voor de Journalistiek en introvert, deelt deze mening. Hij heeft er zelfs zijn afstudeerproject aan gewijd waarin hij met verschillende experts sprak, ook met Liesbeth Smit. Tegen hem stelde ze dat introverten die de journalistiek in willen genoeg kwaliteit hebben om te slagen, en een van die belangrijkste kwaliteiten is luisteren. Introverten luisteren goed, hebben geduld en laten anderen uitpraten. Daardoor kan de geïnterviewde zich ongemakkelijk gaan voelen en gaat die meer vertellen dan ze misschien wilden. ‘Daar zitten vaak nog mooie dingen in die ik niet gehoord zou hebben als ik vragerig en snel in zo’n gesprek had gezeten’, aldus Smit tegen Klein. De Australische journalist Rick Morton gaat zelfs nog een stapje verder in zijn blog die hij bijna vijf jaar geleden schreef op Medium.com. Hij schrijft dat die kwaliteit bijna een noodzakelijkheid is voor de journalistiek. ‘Prying a piece of guarded information is critical. But so is, you know, hearing what the person is saying’, aldus Morton. 

“Prying a piece of guarded information is critical. But so is, you know, hearing what the person is saying”

– Rick Morton 

Naast de kwaliteit om goed te kunnen luisteren, hebben introverten over het algemeen veel geduld en kunnen ze zich als geen ander focussen op één onderwerp. Ze hebben een lange concentratieboog die het mogelijk maakt om veel informatie te verwerken en secuur te werken, aldus vennootschap en adviesbureau 100% Werkgeverscoach. Dit is met name heel nuttig voor één op één gesprekken. Een introverte interviewer kan alle aandacht op het verhaal van de persoon leggen en heeft genoeg geduld om het hele verhaal uit diegene te krijgen. Als ik zelf geïnterviewd word, vind ik het belangrijk om te merken dat de interviewer naar me luistert, interesse toont en alle focus op mij heeft. Dit zal je bij een introvert sterk voelen. Dit punt behandeld ook psychologe Nicky Hayes in haar boek Foundations of Psychology. Ze haalt een onderzoek aan van Steve Harkins and Russell Green uit 1975 waarin staat dat introverten beter hun concentratie kunnen vasthouden dan extraverten en zich beter voor een lange tijd op één ding kunnen focussen. 

Op basis van bovenstaande informatie zou je kunnen vaststellen dat met name de kant van de onderzoeks- en datajournalistiek en het literatuuronderzoek een goed werkveld is voor de introvert. De snelle ‘klassieke’ actualiteitenjournalistiek is wellicht minder passend door de snelheid waarmee gehandeld moet worden en de oppervlakkigheid die het kan hebben. Liesbeth Smit onderschrijft dit en het is iets waar ik zelf ook veel in herken. Mijn stage bij een klassieke krantenredactie en het werk op de nieuwsredactie op de opleiding waren geen pretje. Het op de korte termijn afspraken regelen, wanhopig mensen bellen om maar die deadline te kunnen halen, continu in redactieverband werken, het gaf me zoveel stress dat het mijn gezondheid begon aan te tasten. Zowel fysiek als mentaal. Maar op de momenten dat ik onderzoek mocht doen, onderwerpen mocht uitpluizen, mensen langdurig mocht spreken en literatuuronderzoek mocht doen, merkte ik dat ik begon op te bloeien. Ik haalde er voldoening uit. Omdat ik mijn hersenen mocht laten kraken en verder mocht kijken dan mijn neus lang is. Mijn nieuwsgierigheid werd gevoed. 

Kritisch vermogen 

Kritisch denkvermogen: ook niet geheel onbelangrijk om te hebben als journalist. Kritisch denkvermogen is een eigenschap die bij zowel extraverten als introverten voor kan komen, maar op een andere manier. Waar extraverten dit met name doen door hardop te denken, analyseren introverten dit in hun hoofd, aldus Liesbeth Smit in haar boek. Wat betreft introverten zit het hem dan voornamelijk weer in het woordje ‘denk’. Introverten denken veel en zorgvuldig na over dingen die ze doen en die ze te horen krijgen. Daardoor nemen ze niet zomaar alles aan wat er tegen hun gezegd wordt. Het gaat eerst door elk radartje en langs elk scharniertje in de hersenen voordat er een reactie komt. Ten alle tijden de focus op de feiten houden. In 1972 introduceerde psycholoog Irving Janis het begrip ‘groupthink’, in zijn boek ‘Victims of groupthink’. Het houdt in dat er in groepen vaak de neiging is om te streven naar harmonie en conformisme en daarbij de belangrijkste details en feiten verwaarloosd worden. Een introvert zou dit sneller in de gaten hebben en minder de drang hebben om met de kudde mee te lopen. Deze kwaliteit kan je als journalist goed gebruiken. Zeker in een samenleving waarin nieuws door iedereen gemaakt kan worden en minder gelet wordt op de betrouwbaarheid.

Maar belangrijk om te vermelden is dat met bovenstaande niet gezegd wordt dat extraverten niet kunnen luisteren, niet kritisch kunne zijn, geduld kunnen hebben of altijd oppervlakkig zijn. Daar is geen sprake van. Het is alleen vaak het geval dat deze kwaliteiten bij introverten sterker aanwezig zijn. Introverten benaderen situaties en interviews anders dan extraverten en beide groepen zullen hierdoor andere dingen oppikken. De opvatting dat introverten meer kwaliteit leveren is dan ook onjuist.

Laat van je horen, communiceer!

Introverten hebben genoeg kwaliteiten om zeer succesvol te worden in de journalistiek, dat is duidelijk. Toch zijn er een paar dingen waar we niet omheen kunnen als het gaat om introverten in de journalistiek, en dat kan samengevat worden in één woord: communicatie. Het grootste struikelblok voor introverten, ook voor mij. Keer op keer kreeg ik tijdens stages of projecten te horen: ‘Je hebt je zaakjes prima op orde en levert goed werk, maar we horen je te weinig’. En degene die dit tegen mij zeiden hadden gelijk, laat dat duidelijk zijn. Zeker in groeps- en redactieverband laat ik me niet horen, luister ik naar wat er gezegd wordt en reageer ik als er iets aan me gevraagd wordt. Om hulp vragen staat al helemaal onderaan het lijstje van dingen die ik graag doe. Dit heeft een negatieve invloed op beoordeling die ik heb gehad, terwijl het werk dat ik leverde kwalitatief goed was. Dit om maar even te illustreren hoe belangrijk het in het journalistieke werkveld is dat je communiceert. Het kan je als introvert de kop kosten. 

“Extraverten praten meer en zijn wat luider, omdat dit hun manier is om informatie te verwerken”

-Mike Dow

Om te beginnen, zoals er vooroordelen over introverten bestaan, bestaan die ook als het om extraversie gaat. Zo zouden extraverten mensen altijd druk zijn, oppervlakkig zijn, een grote mond hebben, en dat zijn nog maar een paar voorbeelden. Natuurlijk zijn er mensen bij die extravert zijn en deze karaktertrekken ook hebben, maar dat is niet omdat ze extravert zijn. Extraverten praten meer en zijn wat luider, omdat dit hun manier is om informatie te verwerken, aldus psychotherapeut Mike Dow tegenover Fast Company. Extraverten komen tot een reactie door een situatie of een probleem helemaal verbaal uit te werken. Het draait dus allemaal om communicatie en contact met anderen maken om een weg door deze wereld te vinden. Dit in tegenstelling tot introverten, die vanbinnen over dit soort dingen nadenken. 

Je moet als journalist bepaalde kwaliteiten beheersen die bij introverten niet natuurlijk aanwezig zijn, maar bij extraverten wel. Zo stappen extraverten makkelijker uit hun comfortzone en zijn ze bereid om uitdagingen aan te gaan. De Duitse professor Bjorn von Rimscha van de Johannes Gutenburg Universiteit in Mainz heeft in 2015 uitgebreid onderzoek gedaan naar de impact van werkomstandigheden en karaktertrekken op het werkplezier van media professionals. Hij stelde vast dat mensen die voor de media werken qua persoonlijkheid erg afwijken van de rest van de bevolking, en met name extraversie is hierbij een grote factor. Voor zijn onderzoek interviewde hij een scala aan journalisten en kwam tot de conclusie dat zij meer extravert waren en vaker open stonden voor het opdoen van nieuwe ervaring. 

“Mensen die voor de media werken wijken qua persoonlijkheid erg af van de rest van de bevolking, en met name extraversie is hierbij een grote factor”

– Bjorn von Rimscha

Zoals Liesbeth Smit zei in een interview in Tijd voor Max: een extravert wil graag gezien worden. En het is voor een journalist belangrijk om deze drang te hebben. Je kan niet afwachten totdat het nieuws of de opdrachten naar je toekomen. Je moet ervoor vechten, je moet je laten horen en jezelf kenbaar maken. Dat een journalist bij voorbaat extraverte karaktertrekken moet hebben onderschrijven Richard Rudin en Trevor Ibbotson in het boek ‘Introduction to Journalism: Essential Techniques and Background Knowledge’. Zij schrijven dat je als journalist, in het bijzonder freelancejournalist, dat je niet kan vertrouwen op de contacten en de uitnodigingen die jouw kant op komen en een goede dosis zelfvertrouwen moet hebben om te slagen. In het boek halen ze ook journalist Penny Kiley aan, die van mening is dat je een extravert moet zijn om te overleven en succesvol te worden in het journalistieke werkveld. En om bereid te zijn om alles uit elke mogelijkheid te halen. Je moet als journalist naar buiten gaan en mensen ontmoeten die niet altijd bekenden van je zijn en jezelf verkopen. Dat gaat volgens haar extraverten makkelijker af. 

Kracht

Na alle research die ik heb gedaan en onderzoeken die ik heb gelezen ben ik overtuigd geraakt van één ding: de introvert heeft een plek in de journalistiek. En daarmee ik ook. Lang niet alle vakgebieden van de journalistiek zijn geschikt voor iemand die erg introvert is, neem bijvoorbeeld de snelle nieuwsjournalistiek, maar dat geldt ook voor een extravert, die zich misschien weer minder kan vinden in de onderzoeksjournalistiek. We hebben hier te maken met twee verschillende, uiteenlopende groepen met elk hun eigen krachten en zwaktes. Hoewel het op het eerste gezicht lijkt dat je om succesvol te worden als journalist extraverte karaktereigenschappen moet hebben, is dat niet nodig. De introvert kan door zijn of haar uitstekend kritisch denkvermogen, luisterend oor, oog voor detail, goede focus en lange concentratieboog een positieve invloed hebben op de journalistiek. Maar om dit te laten slagen moet het van twee kanten komen. Ook het journalistieke werkveld moet bereid zijn introverten de kans te geven om te slagen. Om toenadering te zoeken en hun manier van werken en handelen te veranderen, zodat introverten maximaal kunnen presteren en het gevoel krijgen dat ze een bijdrage leveren. En dat is lastig, want we leven nou eenmaal in een maatschappij die is ingesteld op extraversie. Graag wil ik afsluiten met een quote van schrijver, spreker en introvert Susan Cain, die het verhaal wat mij betreft perfect samenvat: “We don’t need giant personalities to transform companies. We need leaders who build not their own egos but the institutions they run.”

Bronnenlijst:

Budivska, H. (2016, 21 maart). Study: Journalists Are Extrovert And Efficient… But Disagreeable. Geraadpleegd https://en.ejo.ch/newsroom-management/journalists

De negen persoonlijkheidstypen volgens het enneagram. Geraadpleegd van: https://www.enneagraminstitute.com/type-descriptions

Groenen, M. (2017, 27 juni). WE ARE INTROVERT: Introverte journalisten in een extraverte wereld. Geraadpleegd van https://social.shorthand.com/tomaartje/nySUTAduf3/we-are-introvert

Groenen, M. (N. b.). Wanneer is iemand introvert? Geraadpleegd van https://npofocus.nl/artikel/7734/wanneer-is-iemand-introvert

’t Hart, P. (1991). Irving L. Janis’ Victims of Groupthink. Political Psycology, 12(2), 247-278. http://www.ftms.edu.my/images/Document/MOD003554%20-%20Effective%20Team%20and%20Performance%20Management/Seminar%209-Janis%20-%20group%20think.pdf

Hayes, N. (2000). Foundations of Psychology (3eed.) Andover, Engeland: Cengage Learning EMEA.

Ibbotson, T. & Rudin, R. (2002) Introduction to Journalism: Essential Techniques and Background Knowledge (1e ed.) Burlington (MA), Verenigde Staten: Focal Press.

Klein, R. (2015). De introverte journalist. Geraadpleegd van (Word document). 

Laanen, J. (2020, 3 januari). Kijk niet alleen naar de schreeuwers in je bedrijf, omarm de introverten. Geraadpleegd van https://www.rtlz.nl/life/carriere/artikel/4973031/introvert-extravert-karolien-koolhof-psychologie-leiderschap-boele-de

Lavender, T. (2017, 21 september). De kracht van introversie in een extraverte marketingwereld. Geraadpleegd van https://www.marketingfacts.nl/berichten/de-kracht-van-introversie-in-een-extraverte-marketingwereld

Moran, G. (2018, 14 september). 5 things you’re getting wrong about extroverts. Geraadpleegd van https://www.fastcompany.com/90232763/5-things-youre-getting-wrong-about-extroverts

Morton, R. (2015, 7 februari). The Quiet Reporter. Geraadpleegd van https://medium.com/@SquigglyRick/the-quiet-reporter-2b849770891

N. b. (2018, 10 juni). Introverte/extraverte werknemer? Geraadpleegd van https://www.100-werkgeverscoach.nl/introverte-extraverte-werknemer/

Olsen Laney, M. (2002) The Introvert Advantage: How Quiet People Can Thrive in an Extrovert World (1eed.) New York, Verenigde Staten: Workman Publishing Company.

Reageer op dit artikel