March For Future

Proloog 

Mijn voeten voelen aan alsof ze in brand staan, denkt Ianthe Minnaert (16). Elke stap die ik zet zorgt ervoor dat de blaren op mijn hakken me het gevoel geven alsof er in mijn voet gesneden wordt. Nog maar twee kilometer en dan zijn we er eindelijk. Maar was het t’ allemaal waard? Ik heb een hele week school gemist, dus het worden zware tentamenweken. En de media-aandacht tot nu toe is niet wat we ervan gehoopt hadden. Maar wat de impact van vandaag en de afgelopen week ook zal zijn, ik ga door. Ik moet wel, voor de toekomst van mijn generatie en die van de generaties na mij. 

Intro

Het begon allemaal met de Zweedse Greta Thunberg (16) die onlangs nog bij de Verenigde Naties in New York een donderspeech gaf. In augustus van 2018 kwam ze niet opdagen op school. In plaats daarvan ging ze elke dag voor het Zweedse parlementsgebouw zitten. Thurnberg eiste dat de politiek meer aan het klimaat ging doen, want ze maakt zich grote zorgen. Haar Initiatief slaat over naar België, waar ruim een half jaar later 32.000 scholieren door de straten van Brussel liepen in protest. Het idee slaat over naar Duitsland, Australië, Canada en ga zo maar door. 7 Februari van dit jaar gingen ook Nederlandse scholieren de straat op. Inmiddels hebben zij zich verenigd onder het vaandel ‘Youth For Climate NL’. Voor dit verhaal volgde ik twee klimaat stakers in de weken in aanloop naar ‘The World Climate Strike” die op 27 september plaatsvindt. 

Eerste planning 29 juli 2019

Terwijl ze nog voor de laatste keer haar Powerpointpresentatie bekijkt, gooit Marjolein Moeijes (28) haar mok koffie achterover. Zenuwachtig is ze niet, want vandaag komt alleen de rest van de organisatie. Gelijkgestemden die toch wel warm te krijgen zijn voor een staking. Marjolein zit in een gereserveerde ruimte van de bibliotheek in Rotterdam, hier komen ze wel vaker samen voor het plannen van een evenement. De oude houten deur gaat open, Joppe en Kim gevolgd door en nog een aantal mensen die ze niet kent, komen naar binnen. Dat is zo mooi aan dit alles: nieuwe mensen leren kennen, denkt Marjolein. Marjolein stelt zich voor. Allemaal jonge mensen die strijden voor hetzelfde doel als ik, denkt ze. Ze begint haar presentatie. “Vrijdag 27 september wordt er over de hele wereld gestaakt voor onze aarde. Wij gaan ervoor zorgen dat, dat ook in Den haag zo is.”

Vrij vragen 8 september 2019

“Hee Ianthe heb je het al gehoord? 27 september wordt er weer gestaakt voor het klimaat!” Roept Dana (17) die zichzelf verstaanbaar probeert te maken tussen de schreeuwende tieners.. Ze zitten in de aula van het Gerrit Rietveld College in Utrecht, een scholengemeenschap. Yes eindelijk mogen we weer, denkt Ianthe Minnaert (16) . “Dan zullen we maar meteen vrij gaan vragen. Denk je dat we mogen gaan van school?” Vraaft Ianthe. ‘’Nou, ze zoeken nog mensen om de week in aanloop naar de staking van Wageningen tot Den Haag te lopen. Ik dacht, misschien kunnen wij dat wel doen?” Ianthe denkt na, het zou een supergave ervaring zijn en misschien wel dè manier om de aandacht van de media te wekken. Maar tegelijkertijd maakt ze het zichzelf ook niet makkelijk. Een jaar geleden was ze een voorbeeld scholier. Allemaal zevens en achten op haar rapport, zelfs het VWO was geen probleem voor haar geweest. Totdat Dana haar mee vroeg om te gaan staken op 7 februari. Het had naar meer gesmaakt en hoewel school haar vaak vrij gaf om te gaan, wist ze zelf heel goed dat het geen positief effect had op haar cijfers. Maar we moeten dit doen voor onze toekomst! “Ja is goed, school halen we wel in!” “Denk je dat het mag?” Vraagt Dana. “Tuurlijk het mag toch altijd, zolang we maar kunnen aantonen dat het goed is voor onze ontwikkeling.”

Bijeenkomst actiegroepen 10 september 

Het is nu of nooit, denkt Marjolein. In aanloop naar het event hebben ze allerlei actiegroepen benaderd, waaronder ‘Youth for Climate’ en zelfs de ‘Extinction Rebellion’. Een groep berucht voor hun ordeverstorende strategieën. Vandaag komen vertegenwoordigers van die groepen luisteren naar ons plan. Hopelijk zijn ze het er mee eens en willen ze mee staken. Hoe meer opkomst hoe meer media aandacht hoe meer effect ze hebben op de politiek. 

Ze zitten niet meer in de in vergaderruimte van de bibliotheek in Rotterdam, waar ze normaal zitten. Vooraf hadden bijna veertig groepen aangeven te willen komen. Dus hebben ze een iets grotere ruimte achterin een café gehuurd. “Nu maar hopen dat ze ook allemaal komen, dat zou fantastisch zijn!”, zegt Joppe. Een voor een druipen de vertegenwoordigers binnen, totdat de zaal vol zit. Fantastisch, denkt Marjolein. Dit is de eerste stap naar een succesvolle staking. Nadat Joppe het plan voor de staking heeft voorgelegd neemt Marjolein het woord. Ze vertelt over de mars en dat er een groep jongeren van Wageningen naar Den Haag loopt om aandacht te genereren. Ze zullen onderweg slapen bij gastgezinnen en een keer bij een scouting vereniging. Tot slot drukt Marjolein de aanwezige nog een keer iets op het hart. “De grens ligt bij geweld. De wet een keer breken, prima. Zonder de wet te breken hebben er nooit grote veranderingen plaatsgevonden. Maar geen geweld, niet tegen de politie en niet tegen openbare voorzieningen of private eigendommen. Daar ligt echt de grens.”

March for the future 20 september 2019

Vroeg in de ochtend is Ianthe samen met Dana, door haar ouders naar Wageningen gebracht. In een park nabij het centrum van Wageningen verzamelen zij en de andere vier stakers zich. Zij zullen samen naar Den Haag lopen. “120 kilometer is wel een eind zeg”, had haar moeder nog gezegd. Maar Ianthe is een ervaren wandelaar, deze afstand zou haar niet nekken, hoopt ze. In het park, dat eigenlijk meer beton dan groen is, gaan de lopers nog een speech geven, alvorens zij naar Den Haag vertrekken. De stakers zijn allemaal tussen de dertien en de negentien jaar oud. Allemaal zitten zij nog op school en missen zij een volle schoolweek voor het klimaat. Maar ze kunnen niet anders, vinden ze zelf. Het is nu of nooit:  “De toekomst is nu.” Er hebben zich rond de honderd mensen in en rond het park verzameld. Er is een klein geïmproviseerd podiumpje neergezet waar vanaf de stakers kunnen spreken. Ianthe merkt dat het nog vooral gelijkgestemde zijn. Geen ‘klimaatcriminelen’ hier, denkt ze. Klimaatcriminelen zijn mensen die niet erkennen dat de negatieve invloed heeft op het klimaat. Waarom zou je zoiets ontkennen het zijn feiten, denkt Ianthe. Ze moeten het podium op om de verzamelde menigte toe te spreken en zo het spits af te bijten van hun tocht. Lola, van vijftien jaar oud, begint: “Wij zijn hier niet gekomen om te inspireren. Wij zijn hier gekomen om de noodklok te luiden. Dit is een probleem van nu.” Dan volgt Jesse (14), haar vriendin Dana en dan moet zij zelf. Zenuwachtig stapt ze het podium op en krijgt ze de microfoon van haar vriendin toegereikt. Ze kijkt nog een keer op haar blaadje om vervolgens zelfverzekerd aan haar deel van de toespraak te beginnen. “We vragen aan de gemeente Wageningen, aan alle gemeenten in Nederland en aan alle volwassenen om het werk op 27 september neer te leggen en je verantwoordelijkheid te pakken. Stop met wegkijken voor alle toekomstige generaties.” 

Wanneer de toespraak is afgelopen beginnen de vijf stakers hun tocht van Wageningen naar Den Haag. Maar ze zijn vooralsnog niet alleen. Veel van de mensen die de toespraak hebben aangehoord lopen mee. Ianthe weet dat dit slechts tijdelijk is, maar het geeft haar een warm gevoel. Mensen met allerlei verschillende achtergronden lopen samen voor een gezamenlijk doel. Onderweg ziet Ianthe zelfs een man op een soort limo-fiets. Geïntrigeerd door de man spreekt ze hem aan: “Wat is dat voor een fiets?” “Die heb ik zelf gemaakt”, lacht de man. Het is een gewone fiets die ik doormidden heb gezaagd en verlengd. Door de extra lengte kan ik bakken tussen het voorwiel en het achterwiel plaatsen. In de bakken kun je een aantal boodschappentassen kwijt. Ik heb er meerdere, op dit model kun je de veertig kilometer per uur wel halen.” “En als je verder moet reizen pak je de trein?”, vraagt Ianthe. “Nee ik fiets altijd”, antwoord de man. “Ik heb wel een auto gehad die op biomassa reed, ook zelf gemaakt. Maar die is inmiddels afgekeurd door de inspectie.” 

Eenmaal Wageningen uit is het gezelschap op zichzelf aangewezen. Ze lopen richting Lienden, wat zo’n 16 kilometer is. Daar zal een gastgezin hen vanavond onderdak bieden. Ianthe heeft veel nieuwe mensen leren kennen. Ook is er de nodige aandacht, van de lokale media en dit is pas het begin. Voor Ianthe is staken voor het milieu geen hobby, al haalt ze er voldoening uit. Ergens vindt ze het ook leuk, maar of dat komt door de mensen die je leert kennen of het staken zelf weet ze niet goed. Maar natuurlijk had ze liever gehad dat het allemaal niet nodig was. Ze vindt dat de Nederlandse politiek veel te weinig doet. “De Parijs-akkoorden gaan we al niet halen, bijna niemand gaat dat halen. Dus er moet toch iets gebeuren, en iemand moet het doen.”

Op weg naar Lienden komen ze eerst door Kesteren heen. Het eerste dorpje op de route. Zoals Ianthe al had verwacht wordt het gezelschap vaak langdurig aangekeken. Maar heel af en toe stapt er iemand op ze af om in gesprek te gaan. Soms zijn mensen dan kritisch of moedigen ze de scholieren aan. Ianthe begint het pas vervelend te vinden als mensen ze niet serieus nemen vanwege hun leeftijd. “Dat we jong zijn betekent niet dat we dom zijn of dat we het probleem niet snappen.” zegt ze dan. De opmerkingen maken Ianthe boos, maar boos zijn wil ze nu niet. Ze wil genieten van het moment. 

‘11 Jaar voordat er geen weg terug meer is’

Democraat Bernie Sanders gebruikte het als een slogan voor zijn campagne in de presidentsverkiezingen van 2018. Veel mensen zoals Ianthe en Marjolein zijn er van overtuigt dat we nog slechts 11 jaar hebben om klimaatverandering een halt toe te roepen. Daarna zou het proces onomkeerbaar zijn. Voor velen een reden de straat op te gaan, maar klopt het eigenlijk wel? Volgens Bob Berwyn, van ‘Inside Climate News’, is het een simplificatie van de werkelijkheid. “Het komt uit een rapport van het klimaatpanel van de Verenigde Naties. Daarin staan adviezen over hoe we de opwarming van de aarde tot 2 graden celsius kunnen beperken in 2050. Daarvoor moeten we, volgens het rapport, voor 2030 al heel veel minder uitstoten. Daar hebben we dus inderdaad nog ongeveer 11 jaar voor. Het is echter niet zo dat het daarna niet meer kan. Maar dan is de verwachting wel dat de temperatuur verder toeneemt.” 

Media aandacht graag 22 – 26 september 

Nadat het gezelschap de nacht heeft doorgebracht bij de scoutingvereniging van Ommeren, gaan ze weer rond de klok van 8 op pad. Deze week zullen ze niet alleen aan het lopen zijn. Ianthe kijkt uit naar de vele activiteiten die ze gaan doen. Zo gaan ze langs bij twee boeren om te praten over de rol van de landbouw in een veranderend klimaat, gaan ze de noodklok luiden op een middelbare school en hebben ze een ‘klimaatontbijt’ met tientallen mensen op Utrecht centraal. Ook kijkt ze uit naar wanneer ze langs grote steden komen, dan zal er toch wat meer aandacht voor ze zijn. De telefoon van Dana gaat. “Iemand van het mediateam,” zegt ze. Achter de schermen houdt een klein clubje fanatiekelingen zich bezig met het in contact komen met de media. Ze lopen natuurlijk niet voor niks, het moet wel opgemerkt worden om een impact te hebben. “Iemand van de Gelderlander, ze hebben we wat vragen.”, zegt Dana. Ianthe is blij, maar had toch gehoopt dat er wat meer animo zou zijn. Maargoed de week is nog niet om, denkt ze. 

Wanneer de week vordert merkt Ianthe dat er steeds meer mensen op de hoogte zijn van hun tocht. Langs de wegstaan vaak mensen met spandoeken en soms lopen ze zelfs mee. Bij het ontbijt, op de trappen van Utrecht centraal, eten maar liefst tachtig mensen met ze mee. Langzaamaan komt er ook mee aandacht. Het AD, Parool en de Correspondent hebben allemaal al over ze geschreven. Maar gaat er na vandaag dan ook echt iets veranderen bij de Nederlandse politiek? Ze luisteren toch nooit?! 

De Dag 27 september 2019

Vandaag is het zo ver, we gaan staken in. Dit keer in Den Haag, wat al zo vaak het toneel is geweest. Ik heb deze week al verschillende berichten over de ‘march for future’ gezien, denkt marjolein, maar het valt of staat met uiteindelijk bij de opkomst van vandaag. Komen alle groepen die hebben toegezegd? Reageert de politie niet overdreven? En heeft het wel impact? Allemaal vragen die door haar hoofd spoken. Marjolein is er als organisatie natuurlijk als eerste bij. Langzaamaan ziet ze steeds meer mensen zich verzamelen bij de Erasmusbrug. Wanneer de Extinction Rebellion zich meldt, weet ze dat de politie het spannend gaat vinden. Net zoals zij zelf eigenlijk. Dat de Erasmusbrug is gekozen als begin en eindpunt voor de staking was niet van te voren gepland. Eigenlijk had het op het malieveld moeten plaatsvinden, maar dat mocht last-minute niet meer van de politie. Nu maar hopen dat vandaag de gewenste impact zal hebben. Het zal toch niet zo zijn dat de media genoeg heeft van de stakingen. Dat men het niet meer bijzonder en dus niet meer nieuwswaardig vindt. Wat moeten we dan doen om aandacht te krijgen, vraagt Marjolein zich af. Maar zover is het nu nog niet, eerst maar eens vandaag afwachten.

Opkomst 27 september 2019

Nog een paar honderd meter tot de Erasmusbrug, waar we ons bij de staking voegen, denkt Ianthe. Ik hoor hier al het geluid van de mensenmassa, het kunnen er nooit heel weinig zijn. Maar wat als het allemaal tegenvalt. De media-aandacht viel mee, als dit ook tegenvalt is het dan allemaal voor niks geweest? Nee natuurlijk niet, hoe kan ik dat denken. Hierna volgt er weer een staking en nog een en daarna nog een. We gaan gewoon door tot we erbij neervallen. In de verte ziet Ianthe een stoet van mensen een kruispunt oversteken. Dat zijn er al wat, oh en daar nog meer. Ze blijven echt maar komen, waar houdt dit op. Ianthe krijgt een warm gevoel van binnen. De hele week regende het, maar uitgerekend vandaag is het droog. Het is een succes, het gaat een succes zijn. Den Haag kan hier niet omheen. De media kunnen hier niet omheen. 

Zijn we gehoord 27 september 2019

Onder het wat grijze wolkendek die tot aan de horizon reikt voegt het gezelschap zich bij de stoet. De opkomst is massaal. Dana pakt een groot spandoek met de tekst ‘friday for future’ erop geprint uit haar tas. Samen lopen ze, met het spandoek strak getrokken, door Den Haag. Er worden liederen gezongen en leuzen gescandeerd. Allemaal om de politiek wakker te maken. Er hangt een gemoedelijke sfeer, gelijkgestemde die voor hetzelfde vechten. Niemand is hier gekomen met slechte bedoelingen, iedereen doet het voor zijn of haar toekomst en die van de generaties na hun. Tegen het einde van de mars ziet Ianthe, Marjolein naast de weg staan. Ze houdt een luidspreker voor haar mond en jeugd de menigte aan. Ianthe kent Marjolein al een tijdje, net zoals ze veel mensen heeft leren kennen die zich inzetten voor het klimaat. Ze rent op Marjolein af en roept vol enthousiasme: “En? En?! Hoeveel zijn het er.” Marjolein kan haar nauwelijks verstaan door al het geluid dat de mars genereert. Ze pakt haar bij de arm en neemt haar mee naar een zijstraatje. Terwijl de stoet voorbij loopt bespreken ze de afgelopen week en vandaag. Ianthe maakt een sprongetje van blijdschap als Marjolein haar de opkomstcijfers verteld. “We schatten het nu op 35.000 maar het kunnen er meer zijn.” Ook vertelt Marjolein het nieuwste plan van de Extinction Rebelion. “Ze gaan op de trambaan in Amsterdam liggen” Roept Ianthe. “Ja, ga je mee?” Vraagt Marjolein. “Oke, maar ik wil niet opgepakt worden, ik ga wel weg als de politie komt.” Marjolein lacht en roept: “Top, op naar het volgende protest.” 

Reageer op dit artikel