Minimalisme: de rijkdom van het arm zijn

Minimalisme. Het wegdoen van onnodige bezittingen. Je geld liever besteden aan ervaringen. Milieuvriendelijker en duurzamer leven. Maar hoe doe je dat? Met de hulp van twee ervaringsdeskundige bloggers, wierp ik een kritische blik op minimalisme en op mezelf. 

Minimalisme is hot and happening. Hoewel de exacte cijfers niet bekend zijn, worden blogs zoals ‘de Groene Meisjes’ (ruim 120.000 unieke bezoekers per maand) en ‘So Chicken’ (500.000 unieke bezoekers per maand) steeds populairder. Maar minimalisme bestaat niet alleen uit het wegdoen van onnodige spullen. Het is het aannemen van een andere levensstijl en het bestaat eigenlijk al jaren.

Minimalisme
Minimalisme is allereerst een kunststroming uit de Verenigde Staten, die rond 1960 in Europa geïntroduceerd werd. Hierbij draait het om het gebruik van simpele, eenvoudige materialen. Strakke lijnen en geen poespas. De levensstijl heeft een aantal van dezelfde kenmerken.

‘Minimalism is a tool to eliminate life’s excess, focus on the essentials, and find happiness, fulfillment and freedom’, aldus Ryan Nicodemus en Joshua Fields Milburn. Deze mannen helpen met hun blog ‘The Minimalists’ zo’n 20 miljoen mensen bij het veranderen van hun levensstijl.

Volgens hen draait minimalisme niet alleen om het wegdoen van spullen. Het draait om het creëren van meer passie, meer tijd, een betere bijdrage aan het milieu en gelukkiger zijn met jezelf.

De Nederlandse Jelle Derckx (33) is oprichter van de blog Growthinkers. Hier deelt hij artikelen en video’s over zijn minimalistische levensstijl. Tijdens een reis door Brazilië in 201 besefte hij dat hij niet gelukkig was en gooide het roer drastisch om. Hij zegde zijn kamer in Utrecht op en stopte met zijn bijbaantje. Hij trok weer in bij zijn vader en besloot een nieuw pad te kiezen voor zichzelf. Hij raakte verslaafd aan boeken over het beteren van je leven en raakte later geïnteresseerd in minimalisme. Hij stopte met het eten van vlees, om bij te dragen aan een beter milieu. Hij deed zijn spullen zoals onnodige kleding en versieringen in het huis weg en begon zijn eerste site: lijstjes.info. Daarnaast startte hij met schrijven, video’s maken en cursussen geven.

Ontspullen
Derckx heeft een tijdje terug ook afscheid genomen van zijn televisie. “De televisie is niet belangrijk voor mij. Lezen en schrijven zijn dat wel. Dit zijn manieren waarop ik mijzelf kan uiten, het geeft me voldoening. De televisie zorgt ervoor dat ik minder tijd besteed aan wat ik belangrijk vind. Op deze manier heb ik meer tijd voor actie en creativiteit.”

Het wil niet zeggen dat hij nooit meer een programma kijkt, of helemaal wereldvreemd is. Wanneer iemand een goed programma aanraadt, of een mooie documentaire, kijkt hij het gewoon terug op zijn laptop via Uitzending Gemist. Maar het iedere dag televisie kijken, dat is volgens hem een onderdeel dat je van huis uit meekrijgt. Het kuddedier-gedrag.

Ook op Derckx’ verjaardag hoeven zijn vrienden niet met cadeau’s aan te komen. “Voor mijn verjaardag heb ik een keer gevraagd of mensen water wilden doneren aan Charity Water, een non-profit organisatie die schoon drinkwater geeft aan mensen in ontwikkelingslanden. Zelf heb ik namelijk genoeg water. Toch zijn er altijd de mensen die hardnekkig cadeaus blijven geven. Dan kijk ik wat ik er mee kan, anders doe ik het weg. Maar de meesten weten dat het bij mij anders werkt en houden daar rekening mee.

“Veel mensen vragen me waar je moet beginnen als je minimalistisch wil gaan leven”, vertelt Derckx. “Ik geef dan altijd de tip: doe het stap voor stap. Begin met het wegdoen van spullen die je niet meer nodig hebt. Bewaar alleen de spullen die jou gelukkig maken.” Zijn advies neem ik ter harte. Alle oude troep gaat weg en alleen de dingen die ik echt nodig heb, die me echt gelukkig maken, bewaar ik. Maar het is lastig om alles weg te gooien. Wat nou als het later nog eens van pas komt? Krijg je slecht karma als je het fotolijstje weggooit dat je vijf jaar geleden van je eerste vriendje hebt gekregen? Uiteindelijk lukt het me om twee vuilniszakken te vullen. Het staat een stuk opgeruimder en de rust die mijn kamer uitstraalt is heerlijk.

Wonen
Derckx woont momenteel in het drukke Amsterdam, maar wil later graag in een boerderij op het platteland wonen. “Een andere, minder voor de hand liggende optie, is wonen in een Tiny House”, vertelt hij. De Tiny House Movement komt uit Amerika. Dit zijn huisjes van maximaal vijftig vierkante meter groot, die (deels) zelfvoorzienend. Alles wat je in een normaal huis vindt, is ook terug te zien in een Tiny House. Daarnaast zijn de huisjes vaak ook mobiel, zodat je kan gaan en staan waar je wil. De huisjes worden gebouwd om een eenvoudig leven te leiden. Natuurlijk is het ook een stuk goedkoper dan de aanschaf van een normaal huis.

Blogster Marielle Markgraaff (22) uit Veldhoven, woont nog bij haar ouders in een rijtjeshuis. Ze maakt plannen om binnenkort te verhuizen naar een loft in het centrum van Eindhoven. Dit doet ze met zo min mogelijk spullen. Dat was ook bij haar de eerste stap naar een minimalistische levensstijl. “Ik ben altijd wel opgeruimd geweest. Het begon met Youtube. Daar bekeek ik opruimvideo’s en deed dit na.” In Markgraaff’s kamer is het strak en opgeruimd. In een klein doosje in de kast zitten al haar dierbare spullen, zoals diploma’s en foto’s. Markgraaff heeft zich laten inspireren door de Konmari-methode: je hebt alleen in huis wat je nodig hebt en wat je leuk vindt. “Ik houd van make-up, dat doe ik dus niet weg. Als ik dadelijk op mezelf woon, wil ik wel een vaatwasser en een auto, al is dit niet goed voor het milieu. Later wil ik een elektrische auto. Maar ik heb wel een siliconen plaat voor de oven, zodat ik geen bakpapier hoef te kopen.

In tegenstelling tot Markgraaff, wil Derckx geen auto. Hij gebruikt de app Snappcar om naar zijn schoonouders in Reusel te gaan. Je huurt dan een auto van iemand in de buurt, die hem op dat moment toch niet nodig heeft. Ook is hij een enorme voorstander van de startup Felyx in Amsterdam, waar mensen duurzame e-scootertjes kunnen huren.

Veganisme en minimalisme
Markgraaff is net als Derckx vegetariër. Ze wil bijdragen aan een beter milieu, wat ook een belangrijk aspect van een minimalistische levensstijl is. Het feit dat ze niet van vlees houdt, maakt het alleen maar makkelijker om het dieet vol te houden. Momenteel maakt ze de overstap naar veganist. Dit doet ze door stap voor stap te stoppen met het eten van dierlijke producten, zoals eieren, melk en kaas.

Markgraaff is beautyblogger en werkt als freelancer voor de website SoloBioMooi. Het veganisme komt ook terug in haar werk; zo gebruikt ze alleen maar plantaardige make-up en gezichtsverzorgingsproducten. “Toen ik begon met beautybloggen, gebruikte ik ook make-up die op dieren werd getest. Ik had een kast vol met make-up, nu nog maar twee laatjes. In 2015 besloot ik over te stappen op dierproefvrije make-up, in 2016 op veganistische.”

Veganisme, dat gaat me nog wat te ver. Wel sta ik open voor vegetarisch leven. In 2016 werden er volgens het CBS meer dan twee miljoen runderen geslacht, om over koeien, kippen en varkens nog maar niet te spreken. Mijn eetpatroon paste ik dus aan, maar dat viel niet mee. Vlees eten is een gewoonte, bijna een verslaving, die je niet in een dag of een week kan stoppen.

Kleding
Op zijn blog houdt Derckx een stufflist bij. Hier staat precies op wat hij allemaal in huis heeft, tot aan onderbroeken en sokken toe. Hij koopt alleen wat nodig is. Zijn vriendin houdt wel van shoppen, maar probeert dat op een duurzame manier te doen. Zo zoeken ze samen naar de gulden middenweg.

Markgraaff had vroeger een bomvolle kledingkast, maar heeft veel achtergelaten in Sri Lanka tijdens het backpacken. De kinderen daar hadden het harder nodig. Nieuwe kleding koopt ze het liefst bij fair fashion winkels. Ze gaat graag naar Nukushiva, de winkel van Floortje Dessing in Utrecht. “Ik vind het belangrijk dat mijn kleding van biologisch katoen is. Vroeger besteedde ik niet veel geld aan kleding, maar nu ik minimalist ben, ben ik me bewuster van mijn items. Ik investeer nu liever in een goede, biologische trui waar ik jaren mee vooruit kan, dan in vijf goedkope truien van Primark, die ik na een maand weg kan gooien. Daarnaast heb ik een hele moeilijke huid, dus ben ik aan het experimenteren met de effecten van biologische kleding op mijn huid.”

Toekomst
Door te bloggen, willen Markgraaff en Derckx anderen blijven inspireren, maar zelf ook geïnspireerd raken. Volgens Markgraaff is de rol van social media heel belangrijk. “Het landelijke en wereldlijke bewustzijn duurt lang.” Derckx geeft, naast het bloggen, ook lezingen en presentaties. “Een keer was ik aan het vertellen over minimalisme in de bibliotheek in Haarlem. Er kwam een man naar me toe en hij zei: ‘Jelle, ik heb je boek gelezen. Ik vond het inspirerend en ik wil het iedereen aanraden.’ Dit was voor mij een onbetaalbaar moment. Het schrijven van een boek was heel lastig, maar het resultaat op de lange termijn is geweldig.

Hij verwacht dat in de toekomst veel verschuivingen gaan ontstaan in de grote bedrijven. “Ze gaan verdwijnen en plaats maken voor kleine bedrijfjes; mensen met eigen skills, die met passie en hun hart praten over wat zij verkopen. Die mensen gaan het maken. Er wordt bewuster gekeken naar wat we kopen en ik hoop dat dit doorzet. Wel denk ik dat bewustheid en duurzaamheid een grotere trend is dan minimalisme; sommige mensen hebben nu eenmaal veel spullen nodig voor het doen van hun werk.

Derckx raadt het boek ‘7 Habits’ van Steven Covey aan iedereen aan. Door het boek is hij zelf gaan nadenken over zijn toekomst. “Wat doe ik op een dag, waar gaat mijn tijd heen? Op een dag ga ik sterven, ben ik dan tevreden met hoe ik nu aan het leven ben? Ik denk na over mijn uitvaart. Wat wil ik dat mensen zeggen over mij? Hoe wil ik geleefd hebben? Het is een interessante strijd met mezelf.”

Ook Markgraaff wil doorgaan met haar minimalistische levensstijl. Aan het einde van dit jaar hoopt ze helemaal veganistisch te zijn. De naam van haar blog ‘gekopmakeup’ wil ze gaan veranderen, om zo beter tot de doelgroep te kunnen spreken.

De bloggers hebben me aan het denken gezet over mijn eigen toekomst. Voor het doen van dit onderzoek vond ik het allemaal nogal zweverig. Nu besef ik me dat minimalisme niet draait om het wegdoen van spullen, of proberen te leven met zo min mogelijk. Het gaat om wat je zelf belangrijk vindt in het leven en waar je op wil focussen. Voor de een is dit het milieu, voor de ander het kopen van bewuste kleding. Ik hoef niet in een Tiny House te wonen, maar een enorm huis is ook onnodig. De rust van het opgeruimde is iets wat me goed bevalt. Het stoppen met vleeseten is nog een tweestrijd in mijn hoofd. Het is een mindset waar ik aan zal moeten wennen, maar wel eentje waar ik langzaam aan wil wennen. Stap voor stap.

Reageer op dit artikel