“Schulden voetbalclubs niet bij voorbaat slecht”

De UEFA was resoluut: de bedrijfstak voetbal is ziek. Reden voor Financial Fair Play-regels, vond de voetbalbond. Voor een eerlijke concurrentiestrijd. Maar zo eerlijk is Fair Play niet, volgens sporteconoom Thomas Peeters. “De UEFA wil de afstand tussen clubs verkleinen, maar in feite legt de bond de huidige verhoudingen voor eeuwig vast.”

De Belgische Peeters onderzocht met Stefan Szymanski of Financial Fair Play (FFP) wel de effecten heeft die de Europese voetbalbond UEFA voor ogen had, toen het de regels in 2011 internationaal invoerde. In hun recente publicatie Financial Fair Play in European football trekken Peeters en Szymanski de conclusie dat door de regels geen nivellering plaatsvindt, zoals UEFA wil, maar juist denivellering. Peeters legt uit waar de bond de plank misslaat.

Volgens u wordt de financiële beleidsvoering van betaald voetbalclubs (bvo’s) op een verkeerde manier gereguleerd. Waarom vindt u dat?
“We hebben de data van de jaren 70 tot nu bekeken en constateerden daaruit dat de grootste financiële problemen al ver achter ons liggen. Betaald voetbalclubs genereren over het algemeen steeds meer inkomsten en er gaan zelden clubs failliet. Dertig tot veertig jaar geleden gingen er veel meer failliet, maar het voetbal is daar uitstekend bovenop gekomen. Bovendien zijn de financiële problemen vooral op lagere niveaus, dus waarom clubs in de hoogste competities proberen te straffen?”

De voetbalwereld is dus helemaal niet zo’n verziekte bedrijfstak als vaak gesuggereerd wordt?
“Dat valt allemaal reuze mee. Er wordt altijd verwezen naar de gigantische spelerssalarissen, maar kwaliteitsvoetballers zijn het fundament van een voetbalclub. En bovendien zijn er niet veel andere grote uitgaven die een club moet doen. Die salarissen zijn helemaal niet zo raar.”

Andere wetenschappers beweren dat kleine voetbalclubs door Financial Fair Play in een negatieve spiraal terechtkomen, omdat ze niet veel geld meer kunnen investeren. Hoe denkt u daar over?
“Dat investeren is inderdaad het probleem, maar ook grote organisaties ondervinden daar hinder van. Voor kleine clubs wordt de weg naar succes beperkt, maar ik zou niet van een negatieve spiraal spreken. Ik verwacht wel dat de verdeling van rijkdom en sportief succes onder de vleugels van Financial Fair Play zal blijven zoals hij nu is. Een voorbeeld: rond de eeuwwisseling was Chelsea een subtopper in de Engelse Premier League en speelde Manchester City zelfs een niveau lager. Inmiddels gelden beide clubs dankzij buitenlandse investeerders al jaren als twee van de belangrijkste kanshebbers voor het landkampioenschap. Door Financial Fair Play zullen die ploegen elk jaar om de titel blijven strijden, want kleinere clubs kunnen door financiële beperkingen niet structureel aanhaken. De huidige Europese voetbalcompetities worden daardoor voorspelbaar.”

chelseaFoto: de teams van de Russische olie-miljardair Roman Abramovich (Chelsea) en Arabische vice-premier sheik Mansour (Manchester City) ontmoeten elkaar in de Engelse Premier League.

Waar gaat de UEFA de fout in met FFP?
“Schuld is niet per definitie goed of slecht. De bond ziet schuld teveel als een probleem. Als je een nuttige investering kunt doen, die op termijn van meerwaarde is, zou dat moeten kunnen. Dat is wat alle bedrijven doen. Idealiter zouden zou de UEFA per situatie bekijken of de investering deugt of niet deugt. Helaas kost dat veel geld en tijd, dus dat is niet haalbaar.”

Wat is een betere, haalbare oplossing om financiële wanorde bij voetbalclubs te bestrijden?
“Bepaalde regulering van de UEFA is zeker zinvol. Dat bvo’s geen schuld mogen hebben bij de belasting of lokale overheden is een goede regel. Evenals de verzekering dat voetballers betaald krijgen. De ‘break-even’ regel is minder zinvol. UEFA stelt: alle niet voetbalgerelateerde inkomsten zijn bij voorbaat slecht. Dat is een misvatting. De toepassing van de regels is te theoretisch. De oplossing is anticiperen op de praktijkwerking van de regels. Maar ik heb het idee dat de UEFA altijd in onderhandeling gaat met een club die zich niet aan de regels houdt, om tot een compromis te komen. In die zin worden de regels al een beetje vervormd. Er is wat speling.”

Verwacht u dat de UEFA het systeem blijft handhaven als de kritiek aanhoudt?
“Ja, ik geloof wel dat het systeem behouden wordt als de juridische klachten die tegen FFP lopen, niet succesvol zijn.”

Wat is de kern van de aanklachten die tegen Financial Fair Play en de UEFA zijn ingediend?
“Volgens mij lopen er op dit moment twee klachten tegen de bond. Eén ervan ingediend door een spelersagent – die namens spelers over contracten onderhandelt. Hij beweert dat zijn inkomen daalt doordat spelerslonen omlaag gaan en Financial Fair Play daar verantwoordelijk voor is. Als in: een afspraak tussen twee organisaties die zijn persoonlijk inkomen treft. De regelgeving zou in strijd zijn met het competitierecht. De UEFA moet nu aan gaan tonen dat FFP genoeg positieve effecten heeft, die de negatieve effecten compenseren. Ik geloof wel dat de spelerslonen omlaag gaan, dus ik ben zeer benieuwd waar de UEFA mee komt. De andere dager is een groep mensen die, net als de spelersagent, beweren dat hun persoonlijke inkomen wordt geschaad door deze regelgeving. Nogmaals: als zulke klachten ongegrond blijken, zal Financial Fair Play niet zomaar verdwijnen. De UEFA heeft veel geld en moeite gestopt in dit concept. Om FFP onderuit te halen is meer nodig.”

Wat is Financial Fair Play?

De Europese voetbalbond UEFA introduceerde in 2011 Financial Fair Play (FFP). Met het die financiële regelgeving wil de UEFA een gezonde voetbalwereld en eerlijke concurrentiestrijd bewerkstelligen. FFP is een uitgebreid reglement, waarvan de belangrijkste bepaling is, dat een voetbalclub niet veel meer mag uitgeven dan dat er binnen komt aan voetbal gerelateerde inkomsten. Daarnaast moeten clubs een jaarverslag kunnen overleggen en mogen ze geen achterstallige schulden hebben bij andere clubs. Een heldere en uitgebreide uitleg over Financial Fair Play is hier te vinden. En klik hier voor het volledige reglement van de UEFA.

Reageer op dit artikel