De stervende herinneringen aan Anton Pieck

Anton Pieck is een naam die wellicht niet meteen een belletje doet rinkelen, maar als het woord ‘Efteling’ genoemd wordt, verandert dat. Pieck is namelijk de ontwerper van het sprookjesachtige pretpark. Toch is dit lang niet het enige wat de kunstenaar maakte; boekillustraties, tekeningen en ontwerpen voor gebouwen vielen in zijn straatje. Toch heeft Pieck nooit echte waardering gehad voor zijn werk. Trouw noemt hem zelfs ‘een saaie tekenaar’, in tegenstelling tot zijn broer Henri, die beschreven wordt als ‘flamboyante kunstenaar’. Maar hoe zit dat in het kleine plaatsje Overveen? De plek waar hij jarenlang gewoond en gewerkt heeft. Een zoektocht naar de overblijfselen van Anton Pieck’s werk begint daar.

In het park is het rustig. In ruim een kwartier tijd, zijn er slechts twee mensen voorbij gekomen. Het is de eerste officiële warme dag van 2017. De temperatuur is 20 graden Celsius, maar de frisse oostenwind doet de bladeren hard alle kanten op waaien. Vanaf de waterkant komt geluid. Vier meerkoeten dobberen onder een middeleeuws-ogend stenen bruggetje. Recht tegenover de waterplas staat een beeld van het hoofd van Anton Pieck. Het is zorgvuldig afgewerkt. Onder het beeld hangt een ijzeren plaatje, waar de naam van de kunstenaar in gegraveerd is. De weinige bewoners van Overveen die voorbij komen, kijken hier niet meer naar om. Het parkje, dat niet veel groter is dan een gemiddeld woonerf, wordt louter gebruikt om de honden uit te laten.

Een oude man passeert het beeld. Hij ziet er wat sjofel uit met zijn geruite broek, typische opa-instappers en een baret op het hoofd. Zijn ogen lichten een beetje op als hij de naam Anton Pieck hoort. Zelf heeft hij in 1956 les gehad van Pieck, op het Kennemer Lyceum in Overveen. De man is nu 76. Hij vertelt dat Pieck een goede docent was, die destijds wel wat bekendheid had verworven. “Helaas is daar nu niets meer van terug te zien”, zegt de man. “Er is wel ergens een museum, daar heel ver weg”, gebaart de man met zijn rechterhand in de lucht. Hij bedoelt het Anton Pieck Museum in Hattem, een dorp in Gelderland, anderhalf uur van Overveen af. De man vertelt dat de jongeren al helemaal geen belangstelling hebben voor het werk van Pieck. “Vroeger hoorde je nog wel eens wat, bijvoorbeeld in het krantje. De laatste jaren niks meer hè.” De man baalt, maar haalt zijn schouders op en sjokt weer door.

Pieck heeft veertig jaar lang lesgegeven op de middelbare school in Overveen. Het Kennemer Lyceum is een imposant gebouw. Niet wat je zou verwachten van een middelbare school. In 1920 werd het gebouwd als éen van de eerste lycea van Nederland. De historie is goed terug te zien, bijvoorbeeld aan het kleine koepeltje op het dak. Een hek van ongeveer een meter hoog loopt om het gebouw heen. Tussen het hek en de school is een grasveld aangelegd, waar je in een cirkel omheen kan lopen. De leerlingen van het Kennemer Lyceum zijn zo ‘2017’ als het maar zijn kan. Met veel bombarie komen ze aan op omafietsen en ze worden pas kalm als de docent met straffen dreigt. Buiten wacht een moeder van middelbare leeftijd in het zonnetje op haar dochter. “Anton Pieck?” De naam zegt haar in eerste instantie niets. Toch gaat er bij het woord ‘Efteling’ een belletje rinkelen. “Oh die, Sprookjesbos, toch?” De vrouw vertelt dat er weinig invloed over is gebleven van Pieck in het dorp Overveen. Zelf hecht ze niet zo veel waarde aan kunst. Zoals het nu is, is het wel prima. “Ik bedoel, we leven toch nu? Zo’n oude kunst, daar zit tegenwoordig toch niemand meer op te wachten?”

Overveen heeft behoorlijk wat geschiedenis, maar het werk van Anton Pieck valt daar niet onder. Het kleine plaatsje in de rijke gemeente Bloemendaal is niet te vergelijken met het centrum van Bloemendaal. Rijkdom wordt daar geuit in villa’s en dure strandclubs. In Overveen is rijkdom terug te zien aan de enorme vrijstaande huizen met de dure Audi’s en BMW’s op de oprit. Heel even waan je je in een andere wereld, weg van de alledaagse drukte. Toch word je weer teruggeroepen naar 2017, als de Google Maps auto voorbij rijdt. Want rijke geschiedenis of niet, Overveen moet toch op de kaart gezet worden.

Reageer op dit artikel