Dag eerste, tweede én derde helft

Foto: Max Vervoort

Ijzeren dranghekken en rood afzetlint tonen de looprichtingen. De groene kunstgrasvelden liggen er verlaten bij, net zoals de parkeerplaats, fietsenstalling, kleedlokalen en kantine. Geen stromende douches of gekibbel in het kleedlokaal. Een somber beeld op het sportpark, de competitie is opnieuw stilgelegd vanwege het coronavirus. “RKSV Rhode l Van Stiphout Bouw is veel meer dan alleen een voetbalclub.”

De vereniging gelegen in de gemeente Meierijstad heeft meer dan duizend leden en ruim tweehonderd vrijwilligers. Een club die veel betekent voor een groot gedeelte van de inwoners van het dorp Sint-Oedenrode. Ad van Acht, voorzitter van de vereniging weet dit ook. Hij is trots op het feit dat de vereniging zó belangrijk is. Het viel hem dan ook zwaar om de knoop door te hakken om de kantine te sluiten, voordat dit landelijk werd besloten. En nu, na de nieuwe coronamaatregelen van 13 oktober, om verdere  beperkingen door te moeten voeren. 

Het lijkt wel gisteren. De rode voetbaltassen ploffen op de grond. Krukken worden om de tafel geschoven en zijn vrijwel meteen bezet. De eerste drankjes worden besteld en de wedstrijd wordt geëvalueerd. Lachend wordt er teruggekeken op die ene gigantische blunder en gedetailleerd worden de doelpunten omschreven aan de mensen die de wedstrijd niet hebben gezien. De volgende ronde staat al snel op tafel. Tot in de late uurtjes brengen de spelers hun zondag door in de kantine. Een, voor velen, bekend beeld. Maar nu met het coronavirus in de wereld, niet meer. 

Een kil virus

“Iedere keer wanneer er nieuwe maatregelen bekend werden gemaakt, hebben wij die zo goed en kwaad als het kon vertaald naar onze vereniging. We moeten én willen aan de regels voldoen”, vertelt Ad. Sinds maart is corona een vast punt op de agenda tijdens het bestuursoverleg. De eerste klap kwam op 15 maart dit jaar: sportclubs moesten hun deuren sluiten. De regering nam deze maatregelen om het virus in te dammen. COVID-19 sloeg hard toe in gemeente Meierijstad en dus ook in Sint-Oedenrode. De grens van vijfhonderd besmettingen werd eind april al overschreven, berichtte DeMooiRooiKrant. En met 121 doden in de periode februari tot en met april was het in de gemeente duidelijkheid hoe kil het virus zijn weg baande door Nederland. Bijna anderhalve maand later, op 29 april,  mocht er weer voorzichtig gevoetbald worden. 

Echter na vier maanden, op 29 september, moesten de sportclubs opnieuw de deuren van de kantine sluiten. Maar een aantal dagen voor dit landelijke besluit nam Rhode deze stap zelf. Ondanks alle maatregelen die werden getroffen, zag het bestuur dat het ondoenlijk was om de regels te handhaven. “Met alle beste wil van de wereld, wij konden dit niet handhaven”, zucht Ad. De eerste dagen ging het wel, maar al snel werd de groep die de kantine en het terras bezocht steeds groter. Samen met het bestuur besloot hij om een stap vooruit te zetten: de kantine ging weer dicht. Deze keer alleen niet volledig, er werd geen alcohol meer verkocht en de kantine werd omgetoverd tot afhaalpunt van fris, koffie en thee. Vier dagen later besloot het kabinet hetzelfde. Ondanks dat het een klap is voor de Rhode-gemeenschap, kreeg de voorzitter van de vereniging alleen maar begripvolle reacties. “Het ging in het land weer de verkeerde kant op”, vertelt Ad. “Als je dat doet terwijl bij wijze van spreken de besmettingen teruglopen, dan snapt niemand het. Nu begreep eigenlijk iedereen het.”

Wie juicht er nu?

4 Oktober 2020, de eerste wedstrijd voor de voetballers zonder publiek. Vlak voor het rustsignaal weet het vaandelteam van Rhode zich te wapenen tegen de amateurs van FC Eindhoven, 1-1. Het is een spannende wedstrijd, die door beide teams nog gewonnen kan worden. In de laatste twintig minuten  vecht Rhode zich langs FC Eindhoven. In de 71e minuut weet Simon van de Wetering Rhode verdiend op voorsprong te zetten. Tien minuten later wordt de bal op de stip gelegd, penalty voor Rhode. Mark van der Zanden passeert de keeper en maakt de 3-1. Een ontlading bij de spelers. Normaal gesproken worden zij nog opgejut door het publiek, maar hun aanhang mag  niet meer komen kijken vanwege het coronavirus. Dat maakt de onverwachte winst niet minder mooi voor de selectie. 

De uitvoering van de regels wordt verdeeld onder de commissies, maar er is ook een appèl gedaan op de teams van Rhode om extra mankracht te leveren. “Toen wij besloten om de kantine open te houden hebben wij er als bestuur de voorwaarde er aan verbonden dat er een registratiesysteem moest komen. Dat waren we verplicht. We hebben aan de teams gevraagd of zij een aantal mensen wilden afvaardigen om hierbij te helpen. Op die manier konden we de sociale activiteit door laten gaan, deze is erg belangrijk. Het is dan ook prachtig om te zien hoeveel mensen opstaan en zich melden en het dan toch weer voor elkaar boxen om het geregeld te krijgen”, zegt Ad trots. 

Henk Wiersma, kantinebeheer bij de voetbalvereniging, sloot zich meteen aan bij het besluit om de kantine (gedeeltelijk) te sluiten. Ook hij zag dat het handhaven van de regels moeilijk was. “De kantine is dé plek om te socializen op de club”, begint hij. “Het begint al voor het weekend, op donderdagavond.” Donderdagavond is namelijk de trainingsavond voor de senioren, maar ook een avond om gezellig bij te kletsen onder het genot van een drankje in de kantine.  Henk: “Geblesseerden of mensen die niet meer bij Rhode voetballen komen nog vaak een kijkje nemen bij de training. Naderhand duiken ze mee de kantine in. Even bijkletsen met een groepje vrienden. Heel veel Rhode teams zijn vriendenteams. Dat is belangrijk voor velen, om elkaar weer te zien. Door de jaren heen zijn er veel mensen geweest die niet meer in Sint-Oedenrode wonen en toch bij Rhode blijven voetballen. Daarvoor is nou net die donderdag, om te socializen.”

Zure appel

Net als Henk ziet ook Ad hoe belangrijk het sociale aspect is. De knoop doorhakken om de kantine te sluiten was dan ook alles behalve makkelijk. “Het is een wikken en wegen. Je bent bewust van je maatschappelijke verantwoordelijkheid en ook van de verantwoordelijkheid om de regels na te leven”, aldus de voorzitter. Het bestuur kwam tot de ontdekking dat het lastig is in de praktijk om de regels na te leven in een tijd dat het aantal besmettingen weer enorm op loopt. “Je bent ook verantwoordelijk voor de veiligheid van de mensen. Aan de ene kant heb je het verantwoordelijkheidsgevoel en aan de andere kant weet je dat het sociale element, de derde helft, de gezelligheid in de kantine ook een heel belangrijk gegeven binnen de club is.” Zonder twijfel stond de veiligheid bij iedereen voorop. Momenteel is het even door de zure appel heen bijten volgens Ad. 

Op 13 oktober volgde de volgende klap. De Rijksoverheid: ‘Voor iedereen vanaf 18 jaar geldt dat sporten alleen mag op 1,5 meter afstand en alleen individueel of in teamverband met niet meer dan vier personen. Wedstrijden zijn niet toegestaan. Voor kinderen tot 18 jaar is sporten in teamverband en wedstrijden onderling met teams van eigen club toegestaan. Naast de sportkantines zijn ook douches en kleedkamers gesloten’ Conclusie: Rhode en alle andere amateurverenigingen in Nederland konden hun deuren wederom gedeeltelijk sluiten. 

De krukken staan op zijn kop op tafel met rood-witte linten er om heen. Even een drankje doen om de winst te vieren en de wedstrijd te bespreken zit er niet meer in. De kantine die normaal gesproken op een zondagmiddag bomvol staat om gezellig te kletsen, de week te bespreken of een wedstrijd van de eredivisie te kijken is leeg. Wedstrijden die worden beleefd alsof de hele kantine in het stadion zit en aansluitend een kantinefeestje georganiseerd door een van de seniorenteams. Wanneer normaal gesproken de eerste dienbladen met bier worden besteld, snellen de Rhode-spelers zich nu naar huis. 

Veiligheid op één

“De jongens en meiden die bij een andere club zijn gaan voetballen komen toch vaak weer terug. Die missen toch het stukje gezelligheid wat bij Rhode is”, vertelt Henk. Op het sociale aspect heeft het coronavirus de meeste impact. De voorzitter is zich ervan bewust dat Rhode voor veel leden dé club is waar ze hun sociale contacten hebben: “Waar ze mensen ontmoeten, (wereld)problemen bespreken met elkaar, een voetbalwedstrijd bekijken of zelf uitvoeren. Dat valt dus weg voor iedereen, maar voor een bepaalde groep valt er dan in een keer heel veel weg. Dat realiseer ik me heel goed.” Zelf zijn Ad en Henk vaak te vinden op het sportpark. Hier ontmoeten en spreken ze leden, ouders en vrijwilligers. Beiden krijgen ze veel begripvolle reacties. ‘Wat ziet het leven er anders uit’, wordt vaak tegen ze gezegd, doelend op het feit dat de horeca en natuurlijk de sportkantine gesloten zijn. 

Eén van de zeven ambities van Rhode is: bij Rhode kun je veilig sporten. Twee andere ambities zijn: bij Rhode is het goed toeven en Rhode is een gastvrije vereniging. “Die drie ambities botsen met elkaar in deze situatie,” vertelt Ad, “voor ons staat de veiligheid van mensen veruit op één. Doordat we zeiden ‘we houden wel de mogelijkheid voor een kop koffie en glaasje fris om af te halen in de kantine’ probeerden we ook de gastvrijheid te waarborgen. Dan doen we dus met name concessies aan de ambitie ‘het is gezellig toeven bij Rhode’.” De vereniging wil midden in de samenleving staan. De maatschappelijke positie is voor hen erg belangrijk. 

De rivier de Dommel scheidt Rhode van het verzorgingshuis ‘Odendael’. De bewoners en het personeel van Odendael kijken uit op het sportpark. Normaal gesproken kunnen zij genieten van de fanatieke kreten, het gejubel en gejuich en misschien soms zelf een wedstrijdje meepikken. “De mensen daar doen iedere dag hun stinkende best om het virus buiten de deur te houden. Je kan niet honderd meter verderop doen alsof er niks aan de hand is”, zegt Ad. 

Zonder vrijwilligers geen club

Een actie die zonder corona niet zou hebben plaatsgevonden: de sponsorloterij. Tien weken lang werden er dagelijks tientallen bonnetjes in de oude, groene stembus gedeponeerd. De sponsorcommissie van Rhode bedacht het idee en voerde het uit. Normaal gesproken ontvangen sponsoren één keer per jaar een presentje. Dit jaar werd hen een hart onder de riem gestoken met de loterij. Leden en niet-leden konden bonnetjes inleveren van de deelnemende sponsoren. Om deel te nemen was een aankoop van tien euro of meer nodig. Zij maakten kans op cadeaubonnen die enkel in te leveren zijn bij de sponsoren. “Een groot succes was het! Dat meet ik met name aan de  vele positieve reacties die wij van onze sponsoren hebben gekregen”, jubelt Ad. 

“Dit is maar een klein iets, maar wel heel leuk”, voegt de voorzitter er nog aan toe. “De eerste thuiswedstrijd van Rhode zonder publiek werd live uitgezonden op Facebook met commentaar. Wim van Meijl deed dit op zijn eigen energieke en leuke wijze. Ed Sabel regelde het beeld. Dat zijn leuke dingen die dan spontaan ontstaan, uit nood wordt ook weer iets leuks geboren. Veel leuke positieve reacties en ook veel kijkers! Dat is geweldig. We zijn trots op onze vrijwilligers, zonder hen is er geen club.” 

De koffieautomaat pruttelt en het water is bijna heet. Eén voor één worden de thermoskannen gevuld met koffie, thee en chocolademelk. De speciale kar voor koffie en thee staat klaar om langs de velden een rondje te maken. Ook in coronatijd wordt  het publiek voorzien van een bakje koffie of thee. Dat vond Henk belangrijk. “Het is een stukje gastvrijheid. Ouders rijden hierheen en staan vervolgens de hele wedstrijd buiten. Ik vind dan dat je die ouders moet voorzien van de mogelijkheid voor een kop koffie, thee of chocolademelk .” 

Volgens Ad is het de kracht van Rhode die naar voren komt in de coronatijd: ‘de geweldige inzet en creativiteit van mensen die actief betrokken zijn’. Maar net als Henk, ziet hij wat voor impact Rhode heeft op het sociale leven van mensen, inclusief hemzelf. “Ik miste het meeste en dat ga ik nu weer missen: het actieve voetbal kijken, het fluiten van wedstrijden, het echte gebeuren rondom de wedstrijden. De gezelligheid die je zelf ervaart.” 

Voorlopig is het veel stiller op sportpark De Neul. Geen gejuich bij een doelpunt of geschreeuw als het niet zo loopt als verwacht. Geen gezellige donderdagavonden, voetbalwedstrijden in de kantine of de veel bezochte kantine feestjes. ‘Even door de zure appel heen bijten met zijn allen.’

Reageer op dit artikel