De bizarre verdwijning van Lisette Vroege

Elk jaar worden er duizenden mensen als vermist opgegeven bij de politie. Enkelen zijn blijvend vermist. Een van die mensen is Lisette Vroege, een jonge vrouw van wie sinds 1992 geen spoor is gevonden. Criminoloog Ilse Van Leiden vertelt hoe dat kan.

Een voorjaarsavond in Bloemendaal, 3 juni 1992. De 27-jarige Lisette Vroege zit op het terras van tennisclub WOC. Ze is aan het bijkomen van een potje tennis. Na een paar drankjes gaat de zon onder. Haar paarse trainingspak beschermt haar niet genoeg tegen de kou. Ze vertelt haar vriend Dinant, die nog een balletje aan het slaan is, dat ze vast naar huis gaat. Met een blik tennisballen onder de arm stapt ze in haar blauwe Volkswagen Polo.

Het is een stereotype beeld van een vermissing. Jonge meiden, alleen op pad. Anne Faber, in haar eentje op haar fiets in de regen. Kris Kremers en Lisanne Froom, zonder gids in een oerwoud in Panama. Tanja Groen, op de terugweg van een feestje. Heel Nederland leeft mee. De media lusten er pap van. Als jonge vrouw krijg je het idee dat je speelt met je leven wanneer je ‘s avonds alleen naar huis wandelt. De op seks beluste psychopaten lijken immers op de loer te liggen. Maar in de meeste gevallen van langdurige vermissingen zijn het juist mannen die niet thuiskomen. “Mannen zijn avontuurlijker en komen daardoor eerder in situaties terecht waarbij ze verongelukken of verdwalen. Mannen die een berg beklimmen en nooit meer terug komen bijvoorbeeld. Ook raken er vaak mensen uit inrichtingen vermist. Die mensen hebben psychische problemen en worden daar soms tegen hun zin gehouden,” legt criminoloog Ilse Van Leiden uit.

Actie ondernemen of niet?
Volgens het onderzoek door Van Leiden worden per jaar naar schatting 40.000 mensen als vermist opgegeven bij de politie. Tachtig procent van die mensen wordt binnen 48 uur teruggevonden. Dit zijn bijvoorbeeld demente ouderen die weggelopen zijn, of kinderen die op een rare plek in slaap zijn gevallen. Dit zijn dus vermissingen die al snel opgelost worden. Sommige vermissingen zijn echter een stuk ingewikkelder. Nederland telde in 2015 ongeveer 1497 personen die langdurig vermist waren. Met langdurig wordt minimaal een jaar bedoeld.

Wanneer iemand vermist is wil het lang niet altijd zeggen dat diegene slachtoffer is geworden van een misdrijf. Maar wanneer dit wel het geval is, is het ontzettend belangrijk dat de politie meteen in actie komt. Van Leiden: “Wanneer er niet meteen actie wordt ondernomen bij een zaak waarbij er wél sprake is van iets ernstigs, kan dat er voor zorgen dat die mensen nooit terug gevonden worden. Dan is die beginfase zó belangrijk. Maar het onderzoeken van vermissingen is ontzettend veel werk en kost erg veel geld. De politie moet dus in korte tijd een goede afweging maken of dit het waard is of niet.” Wanneer de politie besluit om de zaak te onderzoeken, moet de zaak eigenlijk behandeld worden als een misdrijf. Wat is de precieze tijdlijn tot aan het moment dat de persoon als laatst is gezien? Wie zag die vermiste persoon voor het laatst? Er wordt gezocht naar sporen en mensen worden ondervraagd.

‘Op weg naar huis’

Het is een halfuurtje rijden in de auto naar haar studio in Haarlem. Lisette huurt de bovenverdieping van een prachtig herenhuis. Echter, die woning heeft ze niet voor lang meer want de huisbaas wil het pand verbouwen tot duurdere appartementen. Deze zijn helaas niet te betalen. Ze besluit daarom te zoeken naar een nieuwe woonruimte. Toevallig trof ze op de tennisbaan een makelaar. Hij nodigde haar uit voor een potje tennis en zij stemde daarmee in. Na het tennissen reed ze naar huis. Eenmaal thuis parkeert ze haar auto op de stoep. Het meisje dat in de woning boven Lisette woont kijkt op van haar studieboeken. Door de grote ramen in haar kamer ziet ze Lisette bij het tuinhek van de woning staan. Een hardloper, die op dat moment voorbij holt, vangt ook een glimp van haar op.


Lisettes huis. De plaats waar zij onder andere door haar buurmeisje voor het laatst is gezien. Bron: www.maudoortwijn.com

Volgens de zus Roline Vroege is het volgens de familie ondenkbaar dat Lisette is weggelopen. In een interview met IJmuider Courant uit 2017 vertelt ze dat haar zus een verstandig en serieus meisje was. Een meisje dat haar leven op orde had: een diploma als fysiotherapeute op zak en net verhuisd naar Haarlem. Bovendien had Lisette een grote groep vrienden en familie om haar heen, bij wie ze altijd terecht kon bij problemen. “Zelfmoord lijkt me ook niet waarschijnlijk,” vertelt Van Leiden. “Bij zelfmoord wordt het lichaam meestal snel gevonden. Maar goed, we kunnen nergens zomaar vanuit gaan.”

Alleen een kans

“Het moeilijke van een vermissing, anders dan bij een moord of inbraak, is dat je niks hebt. Geen lichaam, geen daders,” vertelt Van Leiden. “Maar wat je nog wel hebt, is een kans. Wanneer er snel actie ondernomen wordt kan het zijn dat je iemand net op tijd redt van de dood. In veel cold cases heeft de politie de vermissing verkeerd ingeschat waardoor ze te laat in actie zijn gekomen. Dan is de zaak al haast niet meer op te lossen. De enige manier waarop er ooit nog een doorbraak kan komen is wanneer er, na al die jaren, toch nog mensen naar voren stappen en hun verhaal doen aan de politie. Dit kunnen getuigen zijn of zelfs daders.” De kans dat de opsporing van een vermiste persoon succesvol is kan ook maar net liggen aan uit welk gebied die persoon komt. Er is tussen de politie-eenheden uit verschillende steden een groot verschil in kwaliteit en capaciteit. Een vermissing van iemand die uit een klein dorp komt, wordt door een veel kleiner team van recherches behandeld dan een vermissing van iemand uit een grote stad. Van Leiden: “Wanneer je te maken hebt met een klein rechercheteam, doet de familie van de vermiste persoon er soms goed aan om dan iemand zoals Peter R. De Vries in te schakelen.”

‘Dynand komt thuis’

Een halfuur later komt haar vriend, de 26-jarige Dynand Heiner, aan bij het huis. Buiten valt het hem al op dat het in de studio van zijn vriendin pikkedonker is. Hij maakt de voordeur open en ziet nog iets geks. Lisettes tennisschoenen staan niet in de gang. Normaal doet ze die altijd bij de voordeur uit, zodat er geen gravel door haar huis wordt verspreid. Hij voelt aan haar kamerdeur. Die zit nog op slot. Ze is niet eens thuisgekomen, concludeert Dynand. Hij belt aan bij de buren, maar niemand weet waar ze is. Hij belt meteen de politie maar die kunnen nog niks doen. Hij moet wachten tot de volgende dag.

Er is bizar weinig over Dynand te vinden op het internet. De spelling van zijn voornaam is niet eens duidelijk, laat staan dat we iets weten over wat voor relatie hij en Lisette hadden. Volgens Van Leiden wordt er in soortgelijke vermissingen uit het verleden (bijvoorbeeld de vermissing van Willeke Dost) teveel geluisterd naar diegene die de vermissing bij de politie meldt. ‘De melder’ lijkt dan onschuldig terwijl hij of zij eigenlijk betrokken is bij de vermissing. Hij of zij probeert dan opzettelijk het onderzoek op het verkeerde spoor te zetten. De politie doorzoekt de omgeving waarvan de melder aangeeft de vermiste persoon voor het laatst te hebben gezien. Hierdoor blijft de politie weg van het werkelijke plaats delict. Wanneer de politie argwaan krijgt omdat de persoon moeilijk te vinden blijkt te zijn, is het echter al te laat om nog naar sporen te zoeken.

‘De zoektocht en de vondst’
Naar aanleiding van het verhaal van Dynand wordt er vanuit gegaan dat Lisette nooit in haar woning is geweest. Er wordt flink gezocht in het gebied rondom de tennisbaan. Het is al bijna vier maanden later voordat het eerste spoor van Lisette wordt gevonden. Haar tennisracket, helemaal kapot. Het lag begraven van haar huis naar de tennisbaan. Een klein eindje verderop vinden ze haar schoenen. Voorzichtig wordt er vanuit gegaan dat Lisette het slachtoffer is geworden van een misdrijf. Verder dan dat zal de politie nooit komen.




Een soortgelijk tennisracket met hoes als dat van Lisette. Bron: www.maudoortwijn.com

Dynand is nooit officieel een verdachte geweest, terwijl hij als enige een sleutel had van haar voordeur. Verschillende personen die deze zaak op eigen houtje hebben onderzocht (bijvoorbeeld Frank Jacobs in 2018) vinden het opvallend dat hij al zo snel de politie belde. Lisette is een 27-jarige vrouw, waarom ga je er al zo snel vanuit dat haar iets ergs is overkomen? Hij reageerde destijds agressief op de media en is naar het buitenland vertrokken. Niemand weet waar hij nu woont. Zouden hij en Lisette een ruzie hebben gekregen die haar fataal is geworden? Een andere theorie is dat de makelaar iets te maken heeft met de vermissing van Lisette. Wie was hij? Zijn identiteit is nooit bekend geworden. Daarnaast zou het ook nog om pech kunnen gaan. Misschien is Lisette op weg naar huis net de verkeerde persoon tegengekomen. Maar over het algemeen wordt er vanuit gegaan dat de dader een bekende is van Lisette. Dit vanwege het feit dat ze nog bij haar voordeur is gezien, en dat er rondom haar huis geen sporen van verzet zijn gevonden. Lisette is een gezonde jonge vrouw die zich waarschijnlijk verzet zou hebben. Bovendien hebben de buren geen geschreeuw om hulp gehoord.

IJshal Haarlem

Lisettes tennisracket en schoenen werden dichtbij een bouwplaats gevonden. De bouw van de Haarlemse IJshal was destijds in volle gang. Op het moment van haar verdwijning werd de betonnen fundering gegoten. Er wordt gespeculeerd over de mogelijkheid dat de moordenaar haar lichaam daar heeft gedumpt. In dat geval is haar lichaam door wetende of onwetende bouwvakkers overgoten door beton. Wie weet wordt haar lichaam gevonden wanneer de ijshal ooit wordt gesloopt. Het is de vraag of eventuele DNA-sporen dan nog te vinden zijn. En de dader, die is dan waarschijnlijk al dood.

Warm houden

Wat er ook is gebeurd met Lisette, er is tenminste één persoon die al jarenlang zijn mond houdt. “Daarom is het heel belangrijk dat dit soort zaken warm gehouden worden,” vertelt Van Leiden. “Elke keer dat de zaak van Lisette in de krant of op tv verschijnt, is er een kans dat iemand toch besluit om naar voren te komen met informatie. Het is voor de dader alleen maar voordelig wanneer de zaak vergeten wordt. Dan is het voor hem ook makkelijker om het te vergeten. Iemand met een slecht geweten kan breken wanneer hij er continu aan wordt herinnerd wat hij heeft gedaan. Maar niet iedereen is zo hoor, sommige mensen kunnen prima verder gaan met hun leven en nemen hun geheim mee het graf in. Dat zijn de echte psychopaten.” Van Leiden legt uit dat het ook kan helpen als familieleden regelmatig een oproep doen. De familie van Lisette zoekt de media echter niet graag op. Haar ouders zoeken liever de rust op om de verdwijning van hun dochter te verwerken. “Als buitenstaander denk je al snel dat zulke zaken zo veel mogelijk in de media moeten komen, maar als familielid kost dit ontzettend veel emoties en energie. Veel mensen kunnen dit gewoon niet aan.”

Of het nou Dynand was, de makelaar, of een willekeurige psychopaat, er is tenminste één iemand die weet wat er gebeurd is met Lisette. Hopelijk komen we er ooit achter wat er met deze verstandige en lieve meid is gebeurd.

De politie Noord-Holland wilde geen reactie geven op vragen van de auteur over deze zaak.

Reageer op dit artikel