Een ode aan mannen die make-up dragen

De mannen van nu zijn simpele wezens. Waar ze vroeger hakken en een pruik (the bigger, the better) droegen, is het tegenwoordig ongebruikelijk als ze nagellak dragen. Waarom heerst er zo’n taboe op mannen die make-up dragen?

Billie Joe Armstrong, André Hazes Junior en Adam Lambert hebben in ieder geval één ding met elkaar gemeen: make-up. Billie is regelmatig te zien met een zwart lijntje rond zijn ogen, André is niet vies van een beetje kleur op zijn nagels en Adam verschijnt niet op het podium zonder oogschaduw en eyeliner. Wat wel meespeelt bij deze voorbeelden, is dat het artiesten zijn. 

Waar de artiesten er op en top uitzien voor de show, zijn er genoeg mannen die een pukkel wegwerken met concealer of een CC-cream (dagcrème met een kleurtje). Die smeren ze op hun gezicht als ze een belangrijke presentatie hebben. Make-up is echter een vrouwending volgens menig mens. Dat leidt ertoe dat weinig mannen toe durven te geven dát ze make-up dragen. Tenzij ze dagelijks op de televisie te zien zijn, want ‘daar hoort het erbij’. Om dit taboe te doorbreken, heeft Men’s Health een artikel geschreven over make-up voor mannen. 

Als je erop gaat letten, dan zal je snel een man tegenkomen die een prachtige, egale teint heeft. Maar is die van zichzelf, of is dat toch die CC-cream? Kijk ook eens naar televisiemannen. Namen als Wilfred Genee, Gerrit Hiemstra en Peter R. de Vries zijn allemaal voorzien van make-up als de camera loopt. Dat heeft vooral te maken met de lampen die op hun hoofden schijnen. Die lampen zorgen vaak voor een glimmende plek op je voorhoofd.

Julian Klop (24) weet daar alles van. Hij is videomaker en gaat vaak op pad om reportages te maken of om een uitzending op te nemen. Voor zijn eigen reportages draagt hij nooit make-up, maar voor studio-opnames wel. Ook Julian herkent zich in de moeilijkheden die een studiolamp met zich meebrengt. Als hij een fotoshoot heeft, draagt hij in principe nooit make-up, maar daar maakt hij een uitzondering voor als zijn producent dat wil. 

Mannen die make-up kopen in het openbaar, kopen vaak een parfum, foundation of oogschaduwpalet voor hun vriendin. Of het nou een partner is of niet. Kopen mannen überhaupt make-up voor zichzelf in het openbaar? Bij de Douglas in Goes zegt het personeel dat de mannen die make-up voor zichzelf komen kopen op twee handen te tellen zijn. Ze weten zelfs op te noemen waar ze vandaan komen en wat ze komen kopen. De meesten komen voor een concealer of CC-cream, zodat ze hun onzuiverheden kunnen aanpakken zonder dat het echt opvalt. Één vaste klant komt ook weleens een highlighter kopen, en een enkeling komt om de paar weken zijn wenkbrauwen laten bijwerken. Niet alleen de huid en wenkbrauwen zijn aandachtspunten voor deze mannen: een paar klanten komen regelmatig een lipgloss kopen.

Ferdi de Ruijter (36) had op zijn vijftiende last van een vrij slechte huid. Omdat hij de televisiewereld in wilde gaan, leek het hem een goed idee om zijn onzuiverheden weg te werken door middel van camouflageproducten. Hij is uiteindelijk niet door de screentests gekomen, maar zijn interesse in make-up werd een regelrechte hobby. Naast camouflageproducten ging hij poeder, foundation, mascara en oogschaduw dragen. Ferdi woont in de provincie Zeeland, waar je als man nou niet bepaald op steun kan rekenen. Het is en blijft een raar iets voor het volk, een man die make-up draagt. Maar Ferdi geeft vrij weinig om de publieke opinie van zijn provincie.

Hoe weinig Ferdi ook om de publieke opinie geeft, het blijft moeilijk om make-up te vinden als man. Bij een gemiddelde parfumeriezaak kan hij echter goed terecht. Waar hij eerst snel en stiekem op een rustig moment make-up voor zichzelf insloeg, gaat het shoppen hem nu een stuk gemakkelijker af. Zijn netwerk begint namelijk te groeien: Ferdi krijgt steeds vaker de vraag of hij een kennis kan voorzien van make-up. Op zijn negentiende besluit hij dat het tijd is voor de opleiding Mieke Petiet (make-up school) in Middelburg.

Nu hij zijn diploma op zak heeft en officieel visagist is, gaat het snel. Ferdi boekt steeds meer opdrachten voor modellen, theater en televisie. Mede door de opleiding maar ook door persoonlijke ervaring leert hij steeds meer merken kennen. Zo is hij lovend over het merk MAC (Make-up Art Cosmetics), niet alleen vanwege de producten maar ook vanwege de slogan: alle leeftijden, alle rassen, alle genders. Maar ook een merk als Chanel staat bij Ferdi in zijn badkamerkastje. Het Franse luxemerk heeft onlangs een mannenlijn uitgebracht en Ferdi bestempelt deze lijn als ‘fantastisch’. Is er dan veel verschil tussen mannen make-up en vrouwen make-up? Qua formule niet. Qua aanbod wel. Voor mannen is er (op het moment) nog minder keuze in kleuren en soorten dan voor vrouwen. Zo is de make-up voor mannen nog lichter en transparanter dan make-up voor vrouwen. Dat is opmerkelijk, maar geen verrassing, gezien make-up voor vrouwen in het begin net zo licht en transparant was.

Over keuze gesproken, hoeveel keuze hebben mannen eigenlijk op dit moment? In de volgende infographic worden vier (luxe)merken die make-up voor mannen aanbieden met elkaar vergeleken. Er wordt voor deze vergelijking puur gekeken naar foundation en concealer.

Illustratie: Naomi Griep

Het zijn er niet veel, maar Ferdi kent genoeg mannen die full-face make-up dragen. Die kent hij uit het make-upcircuit, wat niet gek is gezien je als visagist wel moet weten welk merk welk effect heeft op de huid. Buiten het make-upcircuit om kent hij één andere man die make-up draagt. Die draagt dan weer niet alle make-up die je op je gezicht kan smeren.

Het dragen van make-up is geen kwestie van foundation op een kwast spuiten en die langs je gezicht halen. Ferdi vertelt dat de basis van make-up het goed verzorgen en reinigen van je gezicht is. Was je make-up er ’s avonds goed af en zorg ervoor dat je huid goed beschermd is als je de volgende dag weer een nieuwe laag aanbrengt. Ben je niet zo van de full-face make-up maar heb je een belangrijke presentatie of een fotoshoot? Breng dan na het verzorgen van je gezicht een beetje camouflage of poeder aan zodat je gezicht niet al te veel glimt. Om het af te maken kun je lippenbalsem gebruiken zodat ook je lippen gehydrateerd zijn en je wenkbrauwen netjes houden door er wenkbrauwgel op te smeren. Klaar is Kees.

Ben je toch meer van de extravagante make-up looks? Wees niet bang om te experimenteren. Met rode nagellak of eyeliner kom je al een heel eind. Ook met bronzer of highlighter ga je een stapje verder. Breng deze producten lichtjes aan op je jukbeenderen om deze te accentueren. Toch niet tevreden met je make-up look? Dan haal je het er gewoon weer af. Het is ten slotte maar make-up.

In 2017 kwamen er steeds meer mannen naar voren als zogeheten beauty boysJames Charles is daar een voorbeeld van. Hij was toen een jaar bezig in de wereld van make-up via zijn YouTube-kanaal en had maar liefst 1,6 miljoen volgers op Instagram. Manny Guttierez (Manny MUA), een YouTube-collega van Charles, had er zelfs 2,6 miljoen. Modeontwerper Tom Ford zag een ‘nieuwe’ markt ontstaan en lanceerde een make-uplijn voor mannen. Hoewel er ook Nederlandse mannen naar Charles en Guttierez keken wilde de beauty boybeweging in Nederland niet doorzetten. Waarom heerst er nog steeds een taboe op mannen die make-up dragen, terwijl make-up voor mannen niet langer ongewoon is? LINDA. spreekt in een artikel met visagiste Irena Ruben over het taboe. Ruben geeft aan dat onder andere de standaardverhouding tussen mannen en vrouwen ervoor zorgt dat mannen zichzelf vaker als niet-stoer zien als ze make-up dragen. Vrouwen dragen make-up om zich mooi te voelen, mannen zijn de stoere en ruige wezens die dat niet nodig hebben.

Klop stelt dat de vraag is of mannen wel geassocieerd willen worden met make-up. Hij heeft vaak genoeg het woord ‘homo’ moeten aanhoren als hij het over make-up had met anderen. Hij geeft daarnaast aan dat je make-up toch automatisch als een vrouwendingetje ziet, ook al weten mensen dat make-up in de televisiewereld ook door mannen gedragen wordt. Peter R. en Wilfred komen volgens Klop mannelijker over ondanks het feit dat ze ‘flirten met make-up’.

Dan volgt nu een lesje geschiedenis. 

In 2012 is in Oostenrijk een make-up set gevonden uit het stenen tijdperk. Die wijkt uiteraard behoorlijk af van de hedendaagse poederkwasten en beauty blenders, maar deze make-up set komt uit een tijd waarin het gebruikelijk was dat mannen én vrouwen make-up droegen. In de tijd van het Oude Egypte gebruikte men stoffen als kool en lood als mascara en eyeliner. 

Ook in de Renaissance was het gebruikelijk dat beide genders make-up droegen. Hoe witter, hoe beter. Door je gezicht zo wit mogelijk te poederen, kon je namelijk aan je medemens laten zien dat je niet tot de werkende mensen behoorde. Je teint was dan veel witter dan die van de mensen die wél werkten, die stonden namelijk in de volle zon. 

Dit was vooral in Frankrijk het geval. Victoria van Engeland was daar niet zo van gediend, zeker niet toen rode rouge en lippenstift een dingetje werden voor de vrouwen. Zij verklaarde in de negentiende eeuw dat make-up voor prostituees en actrices was.

Je kan je voorstellen dat make-up toen even uit het straatbeeld verdween.

In de vorige eeuw kwam make-up echter weer terug in beeld bij het publiek. Dat kwam vooral door de filmsterren uit Hollywood in de jaren ’30. In de Tweede Wereldoorlog werd make-up in Duitsland niet gewaardeerd door de nazi’s, omdat die zich bleven vasthouden aan de ‘prostitutie en Fransen’-theorie. Maar na de oorlog werd het wel weer volledig geaccepteerd. In de zestiger jaren kwam de gangbare naam ‘make-up’ tot stand, omdat toen bepaalde looks écht in werden.

Maar goed, dat laatste geldt volledig voor vrouwen en we hebben het hier toch echt over mannen. Die make-up dragen. Omdat ze dat zelf prettig vinden. Omdat ze zich daarmee verzorgd voelen. Of het nou een dagcrème of full face make-up is, mannen moeten make-up kunnen dragen zonder dat mensen meteen roepen dat dat meer een vrouwending is. Vrouwen dragen ook niet iedere dag make-up. Het is aan hun of ze dat willen. Zo zou het ook moeten zijn bij mannen. 

Online platform Vice heeft in 2019 een artikel gepubliceerd over de reacties die je als man kan ontvangen als je make-up draagt. En, verrassing: die zijn niet mals. In het artikel wordt verwezen naar presentator Tim Hofman (Boos!, Over Mijn Lijk) die op hakken en met make-up op naar een publiek evenement ging. Hij vond dat zelf mooi, maar de media zagen het al gauw als een statement. Dat was volgens Hofman niet zijn insteek.

Verder worden er in het artikel vier mannen die make-up dragen geïnterviewd over de reacties van mensen. Lucas is daar één van. Toen hij elf was, ging hij met een vriendinnetje make-up kopen bij de drogist. De caissière vroeg aan hem of make-up niet voor meiden was. Op de middelbare kreeg hij te horen dat hij zelfmoord moest plegen, omdat hij make-up droeg en dat niet hoorde. Wie die opmerking maakte? Een jongen. 

De andere geïnterviewden gaven aan in het artikel dat de reacties bij hun overwegend positief zijn, op een enkele opmerking na. De 26-jarige Frank gaf wel aan dat hij zijn make-up pas durfde te dragen toen hij in Amsterdam ging wonen. Hij is geboren in Limburg en werd al uitgescholden als hij een opvallende outfit droeg.

Natuurlijk, de mannen die full face dragen zijn zo goed als allemaal gay. Maar dat maakt ze niet minder man. Ze dragen make-up. Ze vinden dat mooi. Ze gaan ook de deur uit zonder make-up.

Beautify, een platform over (je raadt het al) schoonheid, heeft in 2014 een filmpje op YouTube geplaatst waarin vier vrouwen hun mening geven over mannen die make-up dragen. De vrouw die het gesprek begint, vertelt dat ze een man tijdens Fashion Week Amsterdam zag die full face make-up droeg. Een van haar gesprekspartners roept meteen dat ‘het Fashion Week is’ en vraagt zich af wat voor man het was. Dat weet de gespreksleider niet, het paste ‘gewoon bij zijn persoonlijkheid’, dat kon ze duidelijk aan hem zien. Daarna vraagt ze zich hardop af wat ze eigenlijk van mannen met make-up vindt. Gesprekspartner één geeft aan het ‘heel lullig te vinden’, maar het toch ‘heel a-sexy te vinden als een man make-up draagt’. Ze zegt daarna dat het ‘bij een man niet erg is’ als je een pukkeltje hebt en denkt: whatever. Gesprekspartner twee en drie staan er iets neutraler in, die kunnen wel begrijpen dat mannen een beetje willen groomen. Zeker als er iets belangrijks op de planning staat. Conclusie van het gesprek: geen mascara, niet te veel, gewoon heel normaal.

Uiteindelijk toosten ze op ‘men with NO make-up’. 

Beautify is anno 2020 niet vies van programma’s als Love Island. Grappig, want in een artikel van The Guardian uit 2018 geeft journalist Sam Wolfson aan dat die knappe mannen en vrouwen in het programma állemaal make-up dragen. Ook in hitserie The Bodyguard draagt de hoofdrolspeler make-up. Ja, echt.

Dat is dan weer een voorbeeld van de ‘jeugd van tegenwoordig’. Wie denkt dat make-up in de jaren ’80 vrijwel nooit door mannen gedragen werd, is wederom fout. Denk maar aan de mannen van The Cure, Duran Duran en eerdergenoemd David Bowie. Dat zijn toch ook ‘echte’ mannen? Ook shockrockzanger Marilyn Manson en zanger Jared Leto zijn regelmatig te zien met make-up.

Voorbeelden genoeg, dus. Ook in je nabije omgeving ga je hier en daar een man treffen die een pukkeltje heeft weggewerkt of iets meer kleur in zijn gezicht heeft dan normaal. Je hoeft het echt niet te accepteren. Maar irriteer je er ook niet aan. Lachen is gezond, je maakt endorfine aan waardoor je blij wordt. Blijf je er toch mee zitten dat mannen make-up dragen? Probeer aan het volgende te blijven denken: er zijn ergere dingen in de wereld. Een pandemie bijvoorbeeld.

Reageer op dit artikel